| Tė Dhėnat |
| Emri: |
|
|
All-llahu e faltė |
|
|
| Rregjistruar nė: |
Aug 2008 |
| Antarėsimi Nr: |
741 |
| Postime: |
1,582
|
| Gjinia: |
 |
| Reputacioni: |
636 |
| Grada e Reputacionit: |
10785 |
Allahu tė Shpėrbleftė: 144
Falenderuar 705 Herė nė 411 Postime
|
Postuesi:
Zejd Gripshi
Forumi:
Libraria Islame
- Njė vėshtrim/analizim rreth disa festave tė shpikura tė cilėt i praktikojnė tarikatet dhe janė tė pėrhapura edhe tek ne, si p. sh. nata e regaibit, e miraxhit, beratit etj. [201]
- Nata e Regaibit
Transmetohet nga Enes ibn Maliku se Resulullahu sal-lAllahu alejhi ve sel-lem ka thėnė:Pas pėrmendjes sė vlerės sė agjėrimit nė muajin Rexheb-vazhdon hadithi, Nė xhumanė e parė tė kėtij muaji(Rexheb) mos u tregoni tė pakujdesshėm. Sepse kjo natė njihet nga melekėt si nata e regaibit. Kush agjėron nė tė Enjten e parė tė muajit Rexheb apo nė mes tė akshamit dhe jacisė i fal dymbėdhjetė rekate namaz, All-llahu subanehu ve teala do tia falė mėkatet[Ebu Shame el-Baisu Ala inkaril-Bidai vel-Havadithi fq. 39-40]. Ibnul Xheuziu rahimehullah nė el-Meuduat vėll. 2 fq. 125-126, nė lidhje me kėtė hadith thotė:Ky hadith mbi Pejgamberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem ėshtė shpifje. Ky transmetim ėshtė nga Ali Ibn AbdiUah ibn Xhahdami i cili ėshtė hedhur poshtė nga njerėzit e dijes(ehlul Ilm). E kam dėgjuar shejhun tim hafidhin Abdulvehabin i cili ka thėnė:transmetuesit e kėtij hadithi janė tė panjohur. Tė gjithė transmetuesit i kam kėrkuar nėpėr libra mirpo nuk i kam gjetur. Hafidh el-Iraki nė Es-Sunenu vel-Mubtedeat fq. 140, thotė:. . . ky ėshtė hadith i shpikur. Imam Tartushi nė El-Havadithu vel-Bidau fq. 133 thotė:Namazi i regaibit nė muajin Rexheb, ėshtė shpikur nė vitin 480 hixhri nė vendin tonė Bejtul Makdis. Para kėsaj, neve nuk e kemi parė e as dėgjuar njė namaz tė tillė.
- Nata e Miraxhit
Ėshtė nata e njėzet e shtatė e muajit Rexheb. Nė librin Es-Sunenu vel-Mubtedea tė Shukajrit nė kapitullin Sunneti dhe Bidati shkruan:Kremtimi i Miraxhit nė natėn e njėzet e shtatė tė muajit rexheb dhe nė mėnyrė tė veqantė duke bėrė dhikėr apo ibadete tjera nė kėtė natė ėshtė prej bidateve.
Poashtu edhe disa lloje tė duave jo tė ligjėruara me sheriat qė bėhen nė muajt Rexheb, Shaban dhe Ramadan janė prej gjėrave tė shpikura-bidateve, po tė kishte hajėr nė kėtė qė veprojnė, parakaluesit tanė(selef) do ta kishin bėrė dhe do tna kishin kaluar.
Shejhul Islam Ibn Tejmijje rahimehullah nė lidhje me namazin nė natėn e njėzet e shtatė tė muajit Rexheb thotė:
Siq e shohim nga dijetarėt e respektuar;ka ixhma nė mesin e dijetarėve Islam se ky lloj namazi nuk ėshtė legjitim. Kėtė namaz vetėm injorantėt dhe bidatēitė e pėrkrahin.[202]
Kjo natė me kėndim tė mevludit, ėshtė shėndruar nė zakon(adet), nė mesin e popullatės tonė.
- Nata e Beratit
Nata e Beratit ėshtė nė mesin e muajit Shaban. Pėr vlerėn e kėsaj nate kanė ardhur disa transmetime. Transmetohet nga Aisha radiAll-llahu anhu se Resuli sal-lAllahu alejhi ve sel-lem ka thėnė:Nė kėtė natė shkruhet ēdo lindje dhe vdekje e bijve tė Ademit. Dhe nė kėtė natė veprat e tyre ngriten dhe zbritet risku. [203]
Transmetohet nga Aliu radiAll-llahu anhu se Resuli sal-lAllahu alejhi ve sel-lem ka thėnė:Kur tė bėhet nata nė mesin e muajit Shaban, gjallėrone natėn e saj dhe kalone kėtė ditė me agjėrim[204]
Mirpo kėto transmetime nuk janė tė sakta. Hadithi i Aishes radiAll-llahu anha i lartėpėrmendur ėshtė diku i ngjajshėm me njė hadith tė transmetuar nga Ebu Musa el-Eshari. Imam Bejhakiu nė librin e tij Davatul Kebir pas tahrixhit[205]tė kėtyre dy transmetimeve, kėshtu thotė:Nė isnadin e kėtyre transmetimeve janė transmetues tė panjohur. [206]
Ndėrsa sa i pėrket transmetimit tė Aliut radiAll-llahu anhu, Imam Busiri thotė:Nė zingjirin e kėtij transmetimi e kemi Ibnu Ebi Seburen. Nė origjinė emri i tij ėshtė, Ebu Bekr Ibn Abdillah Ibn Muhammed Ibn Ebi Sebure. Imam Ahmedi dhe Jahja ibn Main pėr kėtė njeri kanė thėnė se ky ėshtė njė njeri i cili shpif hadithe. [207]
Falje e njė namazi tė posaēėm nė natėn e beratit
Hafidh el-Iraki nė lidhje me kėtė namaz thotė:Hadithi qė ka tė bėjė me namazin nė natėn e beratit ėshtė i kotė[208]
Ibnul Xheuziu thotė: Padyshim kjo thirrje ėshtė e kotė[209], [210], Njė fjalė tė tillė ngjajshėm e ka thėnė edhe Shejhul Islam Ibnu Tejmije. [211]
Nė cilėn kohė ėshtė shpikur ky namaz
Imam Tartushi thotė:Mua mė lajmėroj Ebu Muhammed el-Makdisi i cili mė tha:Ky(namaz) pėr herė tė parė ėshtė shpikur nė vitin 448 hixhri. Nė qytetin Nablus, njė njeri i njohur si Ibnu Ebil-Hamra kishte ardhur nė Bejtul Makdis dhe kishte njė tilavet tė bukur(Lexim Kurani), u ngrit dhe nė mesin e muajit Shaban(diku 15 Shaban) filloi tė falė njė namaz nė Mesxhidul Aksa, dhe mė pas njėri u lidh nė namaz pas tij e kėshtu me radhė filluan tė tubohen dhe u bė njė xhemat i madh.
Ky person prap erdhi nė vitin e ardhshėm, dhe shumica e njerėzve u falėn pas tij. Ky namaz u pėrhap nė Mesxhidi Aksanė poashtu edhe nėpėr shtėpit e tyre faleshin. Dhe vazhdoji deri nė ditėt tona si tė ishte sunnet. [212]
Pėrveq kėsaj, nė xhamitė tona po nė kėtė natė kėndohen Mevludet, pėr kėtė arsye shejtani kėtyre injorantėve ua zbukuroj veprat e tyre duke ua bėrė njė vepėr legjitime, kinse njė gjė e tillė ėshtė nga feja. Dua tua pėrkujtoj njė hadith sahih qė transmetohet nga Aishja radiAll-llahu anha se Pejgamberi sal-lAll-llahu alejhi ves el-lem ka thėnė:Kushdo qė shpikė nė ēėshtjen tonė diēka qė sėshtė prej saj, ajo ėshtė e refuzuar[213]
Shumicės sė injorantėve kur tu thuhet pse or vėlla e bėn kėtė gjė, pėrgjigjen me njė fjalė-mjafton qė nijeti me qenė i pastėr, apo ēka ka gjė tė keqe nė tė, ne po e pėrkujtojmė All-llahun-a nuk lejohet qė ta pėrkujtojmė All-llahunSubhanallah shumė gjė e ēuditshme. Ata nuk e dinė se pėr pranimin e njė vepre tek All-llahu azze ve xhel-le duhen tė plotėsohen dy kushte: sinqeriteti(nijeti) dhe pasimi i Sunnetit.
E lusim All-llahun subhanehu ve teala qė tė na mundėsoj qė tė vėrtetėn ta shohim si tė vėrtetė dhe tė kotėn ta shohim si tė kotė.
Kthehu lart
- Qėndrimi qė duhet tė mbajmė me ata qė bėjnė bidate dhe disa dyshime tė bidatēinjėve
Vėllėzėr dhe motra nė Islam ruajeni veten e juaj, ruajeni besimin e pastėr qė ua dhuroi All-llahu subahnehu ve teala, ruajeni menhexhin e juaj nga librat e tyre, se vall-llahi ata janė njė sprovė e rrezikshme pėr ummetin, [214] mos thuani se unė kam dituri tė bollshme e mund ti pėrgėnjeshtroj ata, pasi qė ata vetėm fusin dyshime, ata janė qė i interpretojnė gabimisht ajetet Kuranore sipas epsheve tė veta dhe nė tė shumtėn e rasteve argumentohen me hadithe tė dobėta apo tė shpifura(siē e cekėm mė lartė).
Thotė shejh Feuzani (hafidhahullah) nė librin e tijKitabu Teuhid:Muslimani nuk duhet tė qėndrojė bashkė apo tė vizitojė ata qė bėjnė bidate, pėrveēse nėse e bėn kėtė gjė me qėllim pėr ti kėshilluar, pasi qėndrimi me ta mund tė bėhet shkak pėr pėrhapjen e bidateve qė kryhen prej tyre. Nė tė njėjtėn kohė, muslimani duhet tė paralajmėrojė tė tjerėt qė tė mos bien nė grackėn e tyre, ndėrsa ndalimi dhe pengimi i tyre ėshtė detyrė e udhėheqėsve dhe dijetarėve. Njė nga faktet qė tregon fare qartė rrezikun e madh tė bidateve ėshtė rėndėsia qė i japin shumė shtete jomuslimane pėrhapjes sė bidateve ndėrmjet muslimanėve me tė gjitha mėnyrat e mundshme, pasi ata e dinė fare mirė se pėrhapja e bidateve ėshtė hapi i parė drejt zhdukjes sė Islamit. (mbaroi fjala e shejhut)
Nė vijim do tia lėm fjalėn muhaddithit tė kėtij shekulli Imam Albanit[215] rahimehullah:
Duhet tė dihet qartė se bidatet nė fe nuk janė vetėm prej gjėrave tė rrezikshme nė vetvete, por kanė shkallė tė ndryshme. Disa prej kėtyre herezive tė shpijnė nė Shirk dhe kufėr. . . , kurse tė tjerat janė mė tė lehta. Mirėpo ėshtė obligim tė dihet se ēfarėdo bidati nė qoftė edhe mė i vogli tė cilin e sjellė ndonjėri nė fe ėshtė i ndaluar tė praktikohet pasi ti sqarohet atij se ėshtė bidat, nuk ka bidat tė mirė (sikurse pretendojnė disa) pėrveē se ėshtė i urryer, sikurse ka thėnė i Dėrguari i All-llahut: Ēdo bidat ėshtė humbje dhe ēdo humbje tė shpie nė zjarr d. m. th pronari i saj (ai qė e shpik). E ka thėnė tė vėrtetėn Imam Shatibiu rahimehullah, nė librin e tij tė madh El Itisam se veprimi-urdhėrimi i bidatit ėshtė shumė i rrezikshėm, shumica e njerėzve janė tė panjohur ndaj tij (bidatit), nuk e dinė kėtė pėrveē grupi i pasuesve tė diturisė, tė mjafton ty argumenti i rrezikut tė bidatit nga thėnia e Pejgamberit alejhi selam: All-llahu nuk pranon pendimin e bidatgjiut pėrderisa ai nuk e len bidatin e tij[216].
Duke pėrfunduar kėtė dėshiroj ti ofroj lexuesve tė mi njė kėshillė nga njė Imami i madh i dijetarėve tė parė Muslimanė, ai ėshtė Shejh Hasen Alij El Barbahari, njė prej shokėve tė Imam Ahmedit All-llahu e mėshiroftė, i cili vdiq nė vitin (329), ai tha:
Tė kesh kujdes prej risive, qoftė edhe prej risive mė tė vogla, vėrtetė bidatet e vogla tė shpijnė deri tek tė mėdhatė, sepse ēdo bidat i shpikur nė kėtė ummet sė pari ka qenė i vogėl dhe i ka pėrngjarė tė vėrtetės saqė shumė njerėz kanė ra nė tė, mandej nuk kanė mundur tė dalin nga ai, ėshtė rritur bidati derisa njerėzit kanė besuar se ėshtė prej fesė, kėshtu qė ke kujdes All-llahu tė mėshiroftė ēfarėdo qė dėgjon, e posaēėrisht prej atyre (njerėzve) tė kohės sate dhe mos merr (prej tyre) derisa sa tė pyesėsh dhe tė shohėsh se a ka folur ndokush prej sahabėve tė Pejgamberit alejhi selam apo ndokush prej Dijetarėve? Nėse tė ka arritur ndonjė gjurmė prej tyre, kapu pėr tė, mos e lėsho dhe mos u kthe nė diēka tjetėr e tė pėrfundosh nė zjarr.
Dije All-llahu tė mėshiroftė se asnjė rob nuk e ka pėrmbushur Islamin e tij plotėsisht pėrderisa nuk ėshtė pasues dhe nėnshtrues (ndaj sunnetit tė Dėrguarit alejhi selam). Kushdo qė pretendon se kanė mbetur disa gjėra nga ēėshtjet e Islamit tė cilat nuk u kanė mjaftuar shokėve tė Pejgamberit alejhi selam ai vetėm se i ka pėrgėnjeshtruar (sahabėt), i mjafton atij kjo ndarje dhe shpifje ndaj tyre (sahabėve), ai ėshtė Bidatgjij i humbur dhe humbės, shpik nė Islam gjėra qė nuk janė pjesė e tij (Islamit).
Thash (Imam Albani): All-llahu e mėshiroftė Imam Malikun kur ka thėnė: Nuk pėrmirėsohet fundi (i Ummetit) pėrveē se me atė qė janė pėrmirėsuar tė parėt (e Ummetit), ēfarėdo qė nuk ka qenė prej fesė nė atė kohė nuk duhet tė jetė pėrsėri nė kėtė kohė.
Pėrshėndetjet qofshin mbi tė Dėrguarin e All-llahut i cili ka thėnė: Nuk ka mbetur gjė e cila u ofron tek All-llahu veēse u kam urdhėruar pėr tė, poashtu nuk ka mbetur gjė qė ju largon nga All-llahu dhe ju ofron tek zjarri veēse u kam ndaluar nga ajo. (mbaroi fjala e shejh Albanit)
Ndėrsa shejhu Uthejmini nė komentimin e librit tė Ibn Kudame el-MakdesiutBesimi i mjaftueshėm thotė:E kush largohet prej ndjekėsve tė bidatit, largohet gjithashtu dhe prej leximit tė literaturės sė tyre, duke pasur frikė qė tė ndikohet nga ajo, e mė pas pėrhapjen e saj midis njerėzve. Pra, tė larguarit nga vendndodhjet e humbjes ėshtė detyrė e domosdoshme dhe pėr argument kemi thėnien e tė Dėrguarit tė All-llahut alejhi selam pėr Dexhallin:Kush dėgjon pėr tė, le tė largohet prej tij, se pasha All-llahun, njeriu do tė shkoj duke kujtuar pėr veten se ėshtė besimtar dhe do ta ndjek atė si shkak i dyshimeve qė ndjell Dexhalli[217]
Por kur qėllimi i tė lexuarit nė librat e tyre, ėshtė njohja nga afėr i bidateve tė tyre, e mė vonė pėr tiu kundėrvėnė , nuk ka asgjė tė keqe pėr atė qė zotėron njė besim tė saktė, me tė cilin mund tė mbrohet dhe qė ka mundėsin pėr ti dhėnė pėrgjigje atyre, madje kjo punė mund tė jetė punė e domosdoshme(vaxhib)sepse kundėrvėnia ndaj bidatit ėshtė detyrė, dhe nėse njė detyrė nuk kryhet vetėm me anė tė njė mjeti, ai mjet ėshtė po ashtu detyrė. [mbaroi fjala e shejh Uthejminit]
Disa njerėz janė tė mendimit se bidatet ndahen nė bidate tė mira dhe bidate tė kėqija. Ky mendim ėshtė krejtėsisht i gabuar, pasi thėnia e Profetit sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem:Ēdo bidat ėshtė humbje(dalalet)nuk bėn veēime apo pėrjashtime ndėrmjet bidateve, por i konsideron tė gjitha humbje. Ndėrsa ata, me kėtė ndarje, duket sikur thonė qė bidatet nuk janė tė gjitha humbje, pasi ka edhe bidate tė mira. Ibn Rexhebi, gjatė shpjegimit tė njėrit prej dyzet haditheve tė Imam Neveviut, ndėrmjet tė tjerash shkruan:
Thėnia e Profetit (sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem):Ēdo bidat ėshtė humbje. . . ėshtė njė nga bazat themelore tė fesė, pasi permbledh nė vetvete tė gjitha gjėrat. Ajo ėshtė e ngjajshme me thėnien tjetėr te Profetit:Ēdo vepėr qė nuk i pėrket fesė sonė
ėshtė e refuzuar. Pra, ēdo vepėr e re qe nuk ka asnjė bazė nė Islam ėshtė humbje, ndaj dhe nuk ėshtė e lejuar, pa marrė parasysh nėse ka tė bėjė me ēėshtjet e besimit apo me punėt e dukshme ose tė jashtme.
Argumenti, nė tė cilin bazohen kėta njerėz, pėrsa i pėrket ndarjes sė bidatit nė dy pjesė, ėshtė thėnia e Umerit nė lidhje me namazin e teravive:Ky ėshtė njė bidat i mirė. Po ashtu, ata argumentohen dhe me disa veprime tė sahabeve apo ndjekėsve tė tyre, siē ėshtė mbledhja e Kuranit nė njė libėr tė vetėm apo shkrimi i fjalėve tė Profetit (paqja qoftė mbi tė) ishte gjallė e, megjithatė, dijetaret i kanė konsideruar tė lejuara.
Por sa e saktė ėshtė kjo mėnyrė argumentimi dhe a duhet tė merren parasysh argumentet e tyre?Para se ti pergjigjemi kėsaj pyetjeje ne duhet te njohim pėrkufizimin e fjalės bidat nė aspektin fetar, nė mėnyrė qė tė jemi nė gjendje tė gjykojmė nė mėnyrė sa mė objektive. Pėrkufizimi i kėsaj fjale nė aspektin fetar ėshtė si mė poshtė:
Ēdo vepėr qė nuk ka bazė nė Islam
Nga ky pėrkufizim mund tė kuptojmė se Umeri, nė thėnien e tij nuk kishte parasysh bidatin nga aspekti fetar, por nga ai gjuhėsor, pėr vete fakti se falja e namazit tė teravive nė xhemat ėshtė diēka e bazuar nė Islam. Ndaj kur thuhet se, njė vepėr e bazuar ne Islam ėshtė bidat, me tė nenkuptohet bidati nė aspektin gjuhėsor dhe jo nė atė fetar.
Profeti (paqja qofte mbi tė) e ka falur namazin e teravive disa herė me shokėt e tij, por mė vonė e la kėtė gjė, sepse kishte frikė se mos ky namaz bėhej i detyrueshėm (vaxhib) pėr muslimanėt. Kėshtu, sahabet vazhduan ta falnin kėtė namaz veē e veē, derisa vdiq Profeti (paqja qoftė mbi tė). Me vdekjen u eleminua mundėsia e bėrjes vaxhib tė kėtij namazi, ndaj dhe Umeri vendosi qė ti mblidhte sahabet pas njė imami tė vetėm, ashtu siē kishin vepruar edhe kur ishte gjallė Profeti (paqja qoftė mbi tė).
Pėrsa i pėrket shkrimit dhe mbledhjes se Kuranit nė njė libėr tė vetem, duhet tė kemi parasysh se ajo ėshtė e bazuar nė Islam, pasi Profeti (paqja qoftė mbi tė) i urdhėronte shokėt e tij qė ti shkruanin ajetet e Kuranit. Pra Kurani ishte i shkruar, por nuk ishte i mbledhur nė njė libėr tė vetėm, ndaj dhe sahabet vendosėn qė ta mblidhnin, me qėllim qė ta ruanin atė.
Edhe shkrimi i haditheve ėshtė i bazuar nė Islam, pasi kur Profetit (paqja qoftė mbi tė) iu kėrkua nga disa prej shokėve qė ti lejonte tė shkruanin disa prej haditheve tė tij, ai i lejoi ata. Ėshtė e vėrtete qė, nė pėrgjithėsi, Profeti (paqja qoftė mbi tė) nuk i lejonte shokėt qė ti shkruanin fjalėt e tij, pasi kishte frikė se mos ato pėrzihen me ajetet e Kuranit.
Pas vdekjes sė tij ky problem u eleminua, pasi tashmė Kurani ishte plotėsuar dhe ishte mėsuar pėrmendėsh qė ti shkruanin fjalėt e Profetit (paqja qoftė mbi tė), nė mėnyrė qė tė mos harroheshin me kalimin e kohės.
- Pėrmbyllje
E lus All-llahun, subhanehu ve teala, qė tė na e bėjė tė mundur realizimin e punėve tė mira, tė na largojė nga gjėrat e kėqia, dhe tė na bėjė nga ata qė dėgjojnė dhe praktikojnė. Paqja dhe mėshira e All-llahut qoftė mbi Muhamedin, alejhi selam, mbi familjen e tij, shokėt e tij dhe pasuesit e tyre nė mirėsi deri nė Ditėn e Gjykimit.
Fusnotat:
1. Dobi:Imam Albani rahimehullah, nė parathėnien e botimit tė parė tė ri 1421 h, tė libritSahihut-Targib vet-Terhibvėll. i parė fq. 3-Mektebul-Mearif, Rijad;tregon se:leximi i tri ajeteve tė njohura nga suret Ali Imran , Nisa dhe Ahzab, bėhet ndonjėher, e jo gjithmonė, qoftė nėpėr hutbe apo nėpėr derse tė ndryshme. Lidhur me kėtė shiko njė libėrth tė posaēėm tė Albanit me emėr Hutbetul-Haxheh, botuar nga Mektebul-Islami-Bejrut.
2. Pėr fat tė keq tė paktė janė ata hoxhallarė tė cilėt flasin kundra kėtyre tarikateve qė janė kanceri mė i rrezikshėm pėr popullatėn shumicė muslimane tė vendit tonė
3. Kur lejohet marrja e tė vėrtetės nga bidatēinjėt dhe kafirat.
4. Hadith Hasen, e ka transmetuar ibn Hibbani nė Sahih-un e tij(296), Hakimi(1-102)e ka bėrė sahih dhe ėshtė pajtuar me kėtė Dhehebiu
5. Hadith Sahih, shih:el Gurbetu ve el-Gurabafq. 13
6. el-Fetava(28/231, 232).
7. Tra. Buhariu dhe Muslimi
8. Transmeton et-Taberani nė 'Evsat', dhe Bezati me zinxhir tė mirė nga Hudhejfete. (Sahih Xhami es-Sagir 4090, Albani. )
9. Transmeton Ahmedi dhe et Taberani me zinxhir tė mirė dhe Ibn Hibani nė Sahi-nė e tij, si dhe Hakimi, dhe ka thėnė zinxhiri ėshtė i vertetė. (Sahih et Tergib ve Terhib 69.
10. Transmeton Ibn Maxhe dhe Bejhakiu me zinxhir tė mirė. (Sahih Xhamiu Sagir 2227 dhe Irvau el Galil 1079.
11. Dispozita Islame mbi mjekrrėn dhe duhanin-Ali bin Hasen AbdulHamiid el Halebi el Etheri[Pėrktheu:Unejs shuajb Murati]
12. www. mburoja. net
13. Tedhirus-Sexhid min Itikhadhil-Kuburi Mesaxhid (f. 101-106)
14. Transmetuar nga Ibn Xherir et-Taberi ne tefsirin e tij (4/275) dhe el-Hakim (2/546) i cili tha: Kjo ėshtė autentike sipas kriterit tė el-Buharit. Edh-Dhehebi po ashtu u pajtua.
15. Ibn el-Athir tha nė en-Nihaje (3/457): El-Fitr: do tė thotė tė fillosh dhe tė krijosh, dhe el-Fitre ėshtė gjendja qė rezulton nga kjo. Domethėnia ėshtė se njerėzimi qe lindur me njė dispozitė dhe natyrė, e cila ėshtė e gatshme ta pranojė Fenė e vėrtetė. Kėshtu qė sikur ai tė lihej nė kėtė, atėherė ai do tė vazhdonte nė kėtė. Sidoqoftė, ata tė cilėt devijojnė nga kjo e bėjnė kėtė pėr shkak tė ndjekjes sė dobėsive njerėzore dhe pasimit tė verbėr tė tė tjerėve. . . El-Hafidh Ibn Haxher tha nė El-Fet-h (3/248): Njerėzit dallojnė nė lidhje me atė se ēfarė ėshtė menduar me el-Fitre, dhe thėnia mė e famshme ėshtė ajo se kjo do tė thotė Islam. Ibn Abdul-Ber tha: Kjo ishte ajo qė ishte mirė e njohur nė shumicėn e Selefit (paraardhėsve tė devotshėm), dhe dijetarėt e tefsirit janė pajtuar se ajo ēka ėshtė menduar nė thėnien e Allahut mė tė Lartit Fitra e Allahut me tė cilėn Ai e krijoi njerėzimin ėshtė Islami.
16. Kitabu et-Teuhid-Saleh feuzan
17. Siē veprojnė shumė njerėz nė vendin tonė, tė cilėt vendosin tek fėmijėt e vegjėl, apo edhe tek tė rriturit, zhivė apo hudhra nė formė tė hajmalive, me qėllim qė ti ruajnė nga syri i keq. Kjo gjė ėshtė kategorikisht e ndaluar, pasi mbrojtja e njeriut nga tė gjitha tė kėqijat ėshtė nė kompetencėn e All-llahut. Nga ana tjetėr si ka mundėsi qė, njė njeri qė beson te Zoti dhe ka sadopak logjikė, tė bėjė tė tilla gjėra, kur ai e di fare mirė se e mira dhe e keqja janė nė dorė tė All-llahut dhe se askush tjetėr nuk mun ti bėj keq dikujt pėrveēse me lejen e Tij. Profeti sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem ka thėnė:. . . sikur tė mblidhen tė gjithė njerėzit pėr tė bėrė keq, nuk do tė mund tė bėjnė veēse atė qė ka caktuar All-llahu pėr ty. Janė ngritur penat dhe janė tharė fletėt.
18. Naksibendilik-Abdurahman ed-Dimeskiye
19. Pėr Ibn Arabiun, sufistėt thonė se ka qenė prej shejhėve mė tė mėdhenjė(shejhul ekber), ka vdekur nė vitin 638 hixhri, ėshtė autor i librit Fususul Hikem ku nė kėtė libėr autori e tregon akiden e tij tė Vahdetul Vuxhudit. Ibn Arabi thotė se ky libėr i ėshtė dhėnė nga i Dėrguari i All-llahut. Thotė se e ka parė tė Dėrguarin sal-lAll-llah alejhi ve sel-lem nė ėndėrr nė pjesėn e tretė tė muajit muharrem 627 hixhri, nė Damask. Nė dorėn e tij[i Dėrguari i All-llahut], e kishte mbajtur librin dhe mė tha:Ky ėshtė libriFususul Hikem merre dhe shpėrndaju njerėzve, qė njerėzimi tė kanė dobi. Dhe pastaj e pastrova nijjetin dhe u mundova qė njerėzimit tia lė kėtė libėr ashtu siē mė urdhėroi i Dėrguari i All-llahut, sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem. [Tė gjithė kėto thėnie janė tė shkėputura nga libri Fususul hikem. ]
Ėshtė pyetur shejhul Islam Ibn Tejmije pėr librinFususul-Hikemtė Ibn Arabiut, ai u pėrgjigj:Ajo ēka pėrmban libriFususul-Hikem, dhe libra tė tjerė qė janė tė njejtė me kėto mėsime, prezentojnė msobesimin nga jashtė dhe nga brenda(dhahiren dhe batinen). Ndėrsa kuptimi i kėtij fjalimi ėshtė mė i ndyer/fėlliqur se sa ajo qė mund tė shihet nga jashtė. [fetava, 2/364]
20. Besimi i katėr i mamėve-nga Muhamed El-Humejjis
21. el-Uluv i imam edh-Dhehebiut
22. Burime sufite, Gündüz, Irfan, Osmanlilarda/Tekke Münasebetleri, Stamboll 1989, fq. 15
23. Burime sufite, Eraydin, Selēuk, Tesavvufi dhe Tarikatet, fq. 24
24. E qė sunneti autentik ėshtė i pastėr nga kėta
25. Do tua sqarojmė mė poshtė kėtė lloj ibadeti qė e praktikojnė sufitė/dervishėt
26. Lloje tė ndryshme tė dhikrit qė i veprojnė sufitė, kėto dhikre nuk kanė bazė nė sunnetin e tė Dėrguarit tė All-llahut, sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, disa i bėjnė me zė(xhehri)-si rifaijtė dhe kadirijtė, e disa pa zė(hafijj)-si melamijtė dhe nakshibenditė, disa prej tarikateve dhikrin e bėjnė duke qėndruar nė kėmbė si mevlevijtė(sema) dhe kadirijtė ndėrsa tė tjerėt e bėjnė ulur, disa lėshojnė zėra tė ēuditshme duke qarė nė njė ambient tė errėt.
27. Burime sufite, Yilmaz, Kamil, Hyrje nė Tesavuf, fq. 194-195.
28. Shamil İslam Ansiklopedisi
29. Burime sufite, E qė Islami ėshtė i pastėr, larg Sufizmit
30. Burime sufite, Kara Mustafa, Din Hayat Sanat Aēisindan Tekkeler ve Zaviyetler, Stamboll 1990, f. 50.
31. Poashtu edhe nė Kosovė, Shqipėri, Maqedoni e mė gjėrė, ku ende veprojnė teqetė e ndryshme. E qė nė kėto teqe bėhen bidate dhe shirkijate, dhe janė tė stėrmbushura me fotografi tė shejhėve tė tyre, duke i madhėruar ata, e dihet fare mirė gjykimi islam rreth vendosjes sė fotografive nė mur. Njė pėrngjasim si nė kohėn e Nuhut alejhi selam-qė veqse ju sqaruam nė temėn Origjina e shirkut.
32. Burime sufite, Yilmaz, H. Kamil, Hyrje nė Tesavvuf, f. 220-221.
33. Sahi: Transmetuar nga Ahmed (4/102), Ebu Daud (nr. 4597), ed-Darimi (2/241), et-Taberani (9/376, 884-885) dhe el-Hakim (1/28). Ėshtė bėrė autentik nė Silsiletul-Ahadith-Sahi (nr. 203).
34. Shtegu ėshtė njė- nga shejh Abdul-Malik Ramadani el-Xhezairi-nėpėrmjet www. mburoja. net
35. Ixhtihad quhet nxjerrja e njė norme tė sheriatit nga ana e dijetarėve nė bazė tė argumenteve pėrkatėse nga Kurani dhe Sunneti
36. Transmetuar nga el-Lalikai nė Sherh Usul-Itikad Ehlus-Sune uel-Xhemat (nr. 31).
37. Transmetuar nga el-Axhurri nė esh-Sheriat (f. 58), dhe po ashtu nga el-Bejheki nė Madkhal iles-Suneh (nr. 233).
38. Ehlus-Suffeh [Njerėzit e Platformės] i referohet Shoqėruesve tė varfėr [tė pejgamberit] tė cilėt uleshin brenda xhamisė sė pejgamberit [salallahu alejhi ue selam] duke pritur pėr lėmoshė dhe duke pritur pejgamberin [salallahu alejhi ue selam] qė tė dalė dhe ata tė shoqėroheshin me tė dhe tė mėsonin hadithin nga ai.
39. Mexhmu-ul-Fetaua [11/5-7, 16, 18]
40. es-Sufijeh: Mu'tekiden ue Mesleken [f. 17]
41. Libri, Ibn Tejmije, tė Ebu Zehre, f. 197-198
42. Kushejri, Risale, 2/550(Xhunejd el-Bagdadi 298/910)
43. Sulemi, Tabakat, 266(Ebul-Husejn Nuri 295/907)
44. Kushejri, 2/255;(Ebu Muhammed Xheriri 311/923)
45. Po aty (Maruf el-Kerhi 200/815)
46. Po aty (Ebu Bekr Muhammed el-Kettani 322/933)
47. Po aty (Ebu Ali Ahmed er-Ruzbari 322/933)
48. Kushejri, 2/555, (Ebul-Hasan Ali el-Muzejjen 328/939)
49. Sulemi, 428, (Ebu Sad Ibn Arabi, 341/952)
50. Ibn Haldun 808/1405
51. Trans¬me¬tohet nga Abdur¬rahman Abdull-llah ibn Umer ibn el-Hattab r. a. se ka thėnė: E kam dėgjuar Tė Dėrguarin e All-llahut s. a. v. s. duke thėnė: Tre veta nga gjeneratat para jush u nisėn pėr nė rrugė, e njė ditė i zuri nata para njė shpelle nė tė cilėn hynė dhe bujtėn. Njė shkėmb u rrokullis nga kodra dhe plotėsisht e mbylli hyrjen e shpellės. Ata thanė: Shpė¬timi nga ky shk¬ėmb ėshtė vetėm qė ta lusim All-llahun e madhėrishėm qė ta largojė pėr hir tė veprave tona tė mira.
Njėri prej tyre tha: O Zoti im, unė i kam pasur prindėrit pleq tė thinjur dhe asnjėherė para tyre nuk ju kam dhėnė tė hanė e as tė pijnė fėmijėve tė mi e as mallit tim (shėrbėtorėve). Njė ditė mė hutoi kėrkimi i kullosės mė tė mirė pėr kopenė time, e nuk ju erdha me kohė dhe ata kishin fjetur. Unė e mola qumėshtin nė enė dhe ua solla por i gjeta duke fjetur. Mė erdhi keq t'i trazoj, por edhe qė t'i ushqej para tyre familjen dhe shėrbėtorėt, andaj kam pritur me enė nė dorė dhe kam shikuar kur do tė zgjohen, e kjo pritje ka zgjatur deri nė agim. Fėmijėt e mi aty te kėmbėt e mia klithnin tė uritur, tė cilėve u kam dhėnė qumėsht pasi janė zgjuar prindėrit dhe e kanė pirė qumėshtin tė cilin ua kisha sjellur. O Zoti im! Nėse kėtė e kam bėrė vetėm pėr Ty, e pėr askėnd tjetėr, atėherė na e largo kėtė shkėmb nga hyrja e kėsaj shpe¬lle nė tė cilėn gjendemi! Shkėmbi pak u lėviz, por jo edhe aq sa tė mund tė dalin!
Njeriu i dytė tha: O Zoti im, e kam pasur njė kushėrirė tė afėrme tė cilėn e kam dashuruar mė tepėr se tėrė botėn, - sipas njė trans¬metimi tjetėr - e kam dashur aq fort siē i duan burrat gratė, andaj kėrkova prej saj (siē kėrkojnė bu¬rrat prej grave tė tyre), por ajo nuk mė lejoi. Njė vit mbre¬tėronte uria e kushėrira e dashur u detyrua tė vijė tek unė dhe unė i dhashė 120 dinarė (monedha ari) qė tė vetmohet vetėm ajo me mua, dhe kur ajo ashtu veproi dhe unė plotėsisht e pėrfitova, - sipas njė transmetimi tjetėr - kur i bashkova kėmbėt e mia me tė saj, ajo (duke qarė) mė tha: Frikėsoju All-llahut dhe mos e pėrbiro unazėn (mos e kryej aktin) pa tė drejtė. Atėherė u largova prej saj duke e kursyer nga akti i turpshėm edhe pse e doja mė tepėr se ēdokėnd tjetėr, e lėshova nė liri duke ia dhuruar tė hollat e dhėna. O Zoti im, nėse unė kėtė e kam bėrė vetėm pėr tė fituar kėnaqėsinė Tėnde, na e largo kėtė nė tė cilėn jemi! Shkėmbi pėrsėri edhe pak lėvizi nga hyrja e shpe¬llės, por jo edhe aq sa tė mund tė dilet prej saj.
Njeriu i tretė tha: O Zoti im, unė kam pasur rrogtarė dhe tė gjithėve ua kam paguar menjėherė fitimin e merituar pėrveē njė njeriu i cili u largua para se ta marrė mėditjen. Unė mėditjen e tij pastaj e kam pėrdorur si du¬het dhe pasu¬ria e tij u shumėzua. Pas njė kohe rrogtari im mė erdhi e mė tha: O robi i Zotit, m'i jep tė hollat pėr mėditjen time tė papaguar! Unė i thashė: Krejt ēka sheh, pasuria, delet, lopėt, devet dhe robėrit janė prej mėditjes tėnde qė ėshtė shtuar. Ai tha: O robi i Zotit, mos u tall me mua! Unė atėherė i thashė: Unė nuk po tallem me ty, pastaj e mori tėrė mallin dhe e ēoi, duke mos mė lėnė asgjė. O Zoti im, nėse unė kėtė e kam bėrė vetėm pėr Ty, atėherė na e largo kėtė shkėmb nga hyrja e shpellės! Shkėmbi u rrokullis, kurse udhėta¬rėt dolėn dhe e vazhduan rrugėn! (Mutte¬fe¬kun alejhi)
52. Kėtu shihet qartė se pas vdekjes sė Pejgamberit sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem, ata kėrkonin nga Abbasi djali i axhės Pejgamberit tė bėn dua-e nuk luteshin tek varri i Resulit-pasi Resuli kishte vdekur-ne u themi adhuruesve tė varreve/sufistėve nga i morėt ju argumentet se lejohet tė kėrkohet ndihmė nga i vdekuri, e pastaj i vdekuri tė lutet pėr tė gjallėt. Adhuruesit e varreve pėr argumentimin e ideve tė tyre ēoroditėse bazohen nė hadithe tė dobėta apo tė shpikura.
53. Kitabu Teuhid-shejh Salih el-Feuzan
54. Bejan Mana kelime la ilahe il-lAllah-nga shejh AbdulAziz ibn Baz-Pyetje tė rėndėsishme tė lidhura me kėtė ligjėratė, pyetja numėr 2.
55. Tarikatta RABITA ve Naksibendilik-Ferit Aydin, Suleymaniye Vakfi yayinlari Istanbul, viti 2000, fq. 17.
56. Pasuesi i shejhut tė tarikatit, talebe, dervish.
57. Shih. Ferit AYDIN, Tarikatta Rābıta ve Nakşibendīlik fq. 26-31 Süleymaniye Vakfı yayınları İstanbul-2000.
58. E kanė hapur zyrėn nė Kosovė e mė gjėrė, posaēėrisht nė Prizren dhe nė Gjakovė, ku kanė gjetur terren te mirė pėr tė vepruar, meqė kanė hapur konvikte pėr nxėnės meshkuj(Konvikti Musa Efendi) dhe femra(konviktiRabia Hatun) nė Prizren, duke mos ua treguar realitetin muslimanėve dhe duke e fshehur akiden e tyre, poashtu edhe nė Gjilan, Viti dhe Prishtinė. Kjo shoqatė njihet me emrin Istanbul. Janė pėrkthyer edhe libra po nga ky tarikat, si dhe revista e njohur e tyre nė gjuhėn shqipeEtika e cila del ēdo tre muaj.
59. El-Behxheh el-Sunnijjeh fi Adabil-Tarika el-'Alijja el-Nakshibendijja, fq. 35
60. Ittihaful-sadeh el-Muttekin sherh Ihja'i 'Ulumil-Din, autor: Muhammed el-Husejni el-Zubejdi, 7/248.
61. Tenvirul-Kulub fi Mu'ameleti 'Allamil-Gujub, fq. 539.
62. Do tė flasim mė poshtė rreth devijimit tė tarikatit Sulejmanxhi.
63. Nga autori Ömer Öngüt, ėshtė pėrkthyer nga gjuha turke nė gjuhėn boshnjake Islamski Ilmihal, e qė ky libėr ėshtė pėrplot me risi/bidate. Pėr fat tė keq ka prej disa imamėve tonė qė u japin ligjėrata xhematit nga ky libėr.
64. El-Behxheh el-Sunnijjeh fi Adabil-Tarika el-'Alijja el-Nakshibendijja, fq. 54-57; El-Seb'ul-Esrari fi Medarixhil-Ahjari; autor: Muhammed Ma'asum el-Nakshibendi, fq. 98.
65. El-Mevahib el-Sermedijje, fq. 3; El-Envar el-Kudsijje, fq. 5; El-Hadaik el-Verdijje, fq. 3; El-Behxhe el-Sunnijje, fq. 9.
66. El-Hadika el-Nedijja fil-Tarika el-Nakshibendijja; autor: Muhammed b. Sulejman el-Bagdadi, fq. 31.
67. Naqshbandi. net The Naqshbandī Sufi Way.
68. Imām Ibn Tejmijje, Maxhmūl-Fatāwa (11:6).
69. Qytet ndėrmjet Mosulit nė Irak dhe Sirisė, nėpėr tė cilin kalonin karvanėt.
70. Tartīb-ul-Madārik wa Taqrīb-ul-Masālik od al-Kadhī Ijadh (rahimahullah).
71. El-Anwār-ul-Kudsijeh, faqe 167.
72. Hadithi ėshtė hasen; Et-Tirmidhi, 3372; Ahmed, 4/188; Ibn Hibbani thotė se ėshtė sahih, 2317; E!-Hakim, 1/495; Edh-Dhehebiu ėshtė i pajtuar sahih; Ibn Maxhe, 3838
73. Keramete(qė nė arabisht do tė thotė nderim)quhen ngjarje tė jashtėzakonshme, tė ngjashme me mrekullitė, qė All-llahu i Madhėruar ua jep besimtarėve tė devotshėm nė shenjė nderimi pėr ta dhe pėr tua forcuar besimin. Nė ndryshim nga mrekullitė qė u jepen profetėve , kerametet nuk ndodhin sa herė qė dėshiron i zoti i tyre dhe nuk shoqėrohen me thirrje(dauah)apo pretendime pėr profeci. Ato janė thjesht vetjake.
74. Njė gjė tė tillė e kemi edhe tek ne, ku Xhamitė tona janė tė stėrmbushura me varre, dhe nėse tenton ti largosh ato varre-do tė ndeshesh me kėrcėnim nga xhemati, duke tė thėnė, kėto janė varre tė Osmanlinjėve, a doni ta humbni traditėn e Osmanlinjėve e shpifje tė tjera, ne i ankohemi All-llahut nga injorantėt. Disa mendojnė se me largimin e varreve nga xhamiat-po humbet historia e osmanlive. Osmanlinjėt kanė qenė shkaktarė tė ardhjes sė Islamit nė trojet tona, atė asnjė i menqur nuk e mohon, dhe padyshim qė All-llahu do ti shpėrblej pėr mundin qė e kanė dhėnė nė pėrhapjen e Islamit. Njėri prej dijetarėve Osman hanefi tė asaj kohe, shejh Muhyiddin Muhammed el-Birgivi el-Hanefi rahmetullahi alejh nė librin e tijBidat ve Mustehab Kabir Ziyaretlerinė faqen 19 thotė:Tė gjithė dijetarėt e medhhebeve e kanė ndaluar ndėrtimin e xhamive mbi varre dhe namazin nė drejtim tė varreve. Ata nė kėtė ēėshtje bazohen nė hadithe tė sakta. Imam Ahmedi, Maliku dhe shokėt e Shafiiut kanė thėnė se ėshtė haram. Vetėm njė grup i vogėl i dijetarėve kanė thėnė se ėshtė mekruh, ndėrsa Resulullahu sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem e ka ndaluar dhe i ka mallkuar ata tė cilėt ndėrtojnė(xhamia mbi varre) dhe i ndihmojnė pėr ti ndėrtuar. . . (mbaroi fjala e Imam Birgiviut). Tarikatet ishin shkak i pėrēarjes sė shtetit osman, duke filluar shirku, bidatet dhe secili grupacion iu gėzonte idesė sė vet dhe kėshtu All-llahu subhanehu ve teala ua morri Hilafetin. Ne u themi atyre, tė cilėt na kundėrshtojnė, a thua vallė marrja e varrit si vend adhurimi nė xhami, ėshtė prej Islamit-lexo ēka thotė All-llahu i Lartėsuar:vėrtet xhamitė janė veēant pėr ta adhuruar All-llahun, e mos adhuroni nė to askė tjetėr me All-llahun!(el-Xhinn, 18) ndėrsa sa i pėrket haditheve qė kanė tė bėjnė pėr mos varrosjen e tė vdekurit tek Xhamitė janė tė shumta: Transmetohet nga Harith en-Nexhrani se ka dėgjuar pejgamberin, paqja dhe shpėtimi i All-llahut qoftė mbi tė, pak para vdekjes duke thėnė:"Mė tė vėrtetė ata qė kanė qenė para jush i kanė marė varret e tė dėrguarve tė tyre dhe njerėzve tė sinqertė pėr xhamia, mirėpo ju mos i merrni varret pėr xhamia, sepse unė [Muhammedi, alejhi selam] ju ndaloj nga kjo!" [Ibn Ebi Shejbe 2/376 me transmetim te vėrtetė]
75. Naqshbandi. net Mercy Oceans Madad, Asking Support from Grand-Shaykh.
76. Sherh Thelathetil Usūl, faqe 107.
77. Ibid, faqe 101.
78. Naqshbandi. net Mercy Oceans
79. Naqshbandi. net Mercy Oceans
80. Ibid.
81. Mercy Oceans
82. Ibid Being Fully Present.
83. Thelathetul Usūl.
84. Sherh Thelathetul usūl, faqe 246.
85. Mercy Oceans - Station of Unity.
86. Ikāth-ul-Himām fī Sharh-il-Hikām, faqe 156, prej Ibn Adxhībeh.
87. Tabakāt-ush-Sha'rānī el-Kubrā (2;22), prej esh-Shrānīja.
88. Jawāb Abdil-Ghanī fī Hukm Shathil-Walī, faqe 154-155
89. Ibid, faqe 546.
90. Naqshbandi. net
91. Mė saktėsisht, nė Prizren: shoqata bamirėse edukative dhe kulturore SULEJMANIJE. Nė kėtė shoqatė, ekziston edhe konvikti pėr nxėnės qė, zakonisht, janė nxėnėsit e medresesė[pėr meshkuj dhe pėr femra].
92. Po ashtu edhe tarikati i Menzilėve, qė ėshtė krahu i tarikatit nakshibendi (velhamdulilah qė Menzilet nuk i kemi nė trojet tona). Tarikatta RABITA ve Naksibendilik-Ferit Aydin, Suleymaniye Vakfi yayinlari Istanbul, viti 2000, fq. 30.
93. Pėr ata qė e njohin gjuhėn arabe dhe turke, mė gjėrėsisht rreth Tevessulit mund ta lexojnė librin e shejh Albanit et-Tevessul. Nė kėtė libėr shejhu(All-llahu e mėshiroftė)shumė mirė i sqaron disa dyshime nė lidhje me tevessulin dhe hadithe tė shpikura qė i pėrdorinė sufitė.
94. I thonin BüyükHamdi Efendi-Hamdi Efendiu i madh.
95. Materiali ėshtė shkėputur nga faqja e internetit www. silistrevi. org, kjo faqe ėshtė e nxėnėsve Sulejmanxhi.
96. Sülaymancılığın İē Yüzü, Yazar: Ahmed Gürkay
97. ibid
98. Disa e bėjnė me fotografi e disa tė tjerė vetėm e parafytyrojnė shejhun nė kujtesėn e tyre.
99. Tarikatta RABITA ve Naksibendilik - Ferit Aydin, Suleymaniye Vakfi yayinlari Istanbul, viti 2000, fq. 30.
100. Shikimi vetėm nė argumente nė mėnyrė sipėrfaqėsore pa shikuar nė kuptimet dhe urtėsitė e tyre.
101. Rregullat e martesės-f. 106-116 botimi i dytė, nėpėrmjet librit Vėrejtje falėsit mos ti shėndrroj varret nė xhamiashqipėruar nga Ahmet Xhafer Hoxha, e lusim All-llahun subhanehu ve teala qė libri nė fjalė[Vėrejtjte falėsit. . . ] ta sheh sė shpejti dritėn e botimit.
102. Sülaymancılığın İē Yüzü, Yazar: Ahmed Gürkay,
103. Ibid
104. Ibid
105. YAZAN: Mehmet RAİF, TAKRİZ: Mehmed EMRE, OSMANLICADAN SADELESTİREN: Abdulkadir DEDEOGLU
Osmanlı yayınevi P. K 1344 İstanbul, Kitap:404 sayfa.
106. Murshidi, shejhu i tarikatit (prijėsi).
107. Ėshtė transmetuar nga et-Tirmidhi [nr. 2501], Ibn Maxheh [nr. 4251], ed-Darimi [2/303], dhe Ahmed [3/198] nga Enes Ibn Malik [radiallahu anhu]. Ėshtė vėrtetuar nga shejh Muhamed Nasirud-Din el-Albani nė Sahihul-Xhami [nr. 4515].
108. Ibn Abdul-Berri nė Xhami Bejan El-Ilm (2/32). Ibn Hazmi citon prej tij nė Usul El-Ahkam (6/149), dhe kėsisoj el-Fulani (f. 72).
109. Nė ditėt e sotme hasim shumė njerėz tė cilėt besojnė se Hidri alejhi selam ėshtė i gjallė dhe se nuk ka vdekur, si dhe tė tjerė tė cilėt pohojnė se janė takuar me tė , e se ai u ka dhėnė porosi dhe udhėzime. Rrėfimet e kėtij lloji janė tė shumta nė mesin e muslimanėve. Se pohimet e tilla janė tė pabaza, argumentojnė edhe muhadithinėt e shquar eminent siē janė:Buhariu, Ibėn Dehije, Ibėn Haxher el-Askalani dhe tė tjerė. E lidhur me atė se a ėshtė i gjallė apo i vdekur, nuk ekziston asnjė hadith i cili do ta vėrtetonte kėtė. Po tė ishte gjallė, ai medoemos do tė takohej me Pejgamberin tonė[sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem], ta pasojė dhe tia japė besėn atij. Thotė All-llahu i Madhėruar Secili njeri do tė shijojė vdekjen. . . [Ali Imran, 185]
110. Nė vend tė fjalės rahimehullah, sufitė e pėrdorin fjalėn, k. s. -kadesillah sirruh
111. ėshtė marrė nga faqja e sulejmanxhive silistrevi. org
112. E ka shpallur zyrtarisht dhe ėshtė lajmėruar nėpėr gazetat e Turqisė, e ndėr to edhe nė revistėn e njė tarikati tė humbur Hakikat, mars 2002, faqe 17.
113. Apo, siē njihen nė Turqi e po ashtu edhe nė Kosovė, Shqipėri, Maqedoni e mė gjerė, Xhemati i Nurxhive114. Said Nursi ėshtė quajtur Bediuzzaman/Mrekulli e kohės.
115. Materiali ėshtė shkėputur nga libri-Bediüzzaman Said Nursi- Mufassal Tarihēe-i Hayat, Abdülkadir Badıllı
116. albnur. com, Bediuzzaman Said Nursi -I-.
117. Nga pėrmbledhja Risale-i Nur, Fjala e njėzet e pestė MREKULLIA E KURANIT, Bediuzzaman Said Nursi, Gostivar, 2003, faqe 5.
118. Shkėputur nga libriJeta dhe vepra e kėshilltarit tė shekullit BEDIUZZAMAN SAID NURSIUT, nėpėrmjet albnur. com
119. Fethullah Gyleni ėshtė njėri ndėr prijėsit mė tė respektuar tė Nurxhive sufistė. Ai u ndihmon xhematit tė tyre me hapjen e shkollave, botimin e librave, revistave dhe mbajtjen e koncerteve. Fethullah Gyleni jeton nė Pensilvani (Amerikė) dhe e ka tė ndaluar hyrjen nė Turqi. Xhemati i tij e ka hapur kolegjin Mehmet Akif Ersoj nė Kosovė, poashtu edhe nė Shqipėri ekziston shtėpia botuesePrizmi, e cila nė kohėt e fundit ėshtė duke pėrkthyer libra tė shumta nga gjuha turke nga Fethullah Gyleni dhe autorė tė tjerė tė po kėtij sekti. Librat e pėrkthyera nė shqip tė Fethullah Gylenit janė:1. Kriteret dhe dritat e rrugės, 2. Dritė e pashuar, 3. Nėn hijen e besimit, pjesa e parė dhe e dytė, 4. Lėkundjet qė solli shekulli, pjesa e parė, dytė, tretė dhe e katėrtė, 5. Kaderi nė perspektivėn e Kuranit dhe Sunnetit, 6. Dashuri dhe tolerancė, 7. Ese, perpektiva dhe opinione, 8. Nga fara te lisi, 9. E vėrteta e krijimit dhe evolucioni, 10. Libri i lutjeve, 11. Jeta pas vdekjes, ndėrsa libri Njė vėshtrim Islam mbi terrorin ėshtė pėrkthyer nga autori Ergyn Ēapan dhe njė libėr tjetėr nga autori Ali Budak-Gjithēka rreth agjėrimit dhe Muaji i Ramazanit. Pėr momentin, nė Kosovė/Prizren vepron shoqata e tyre me emrin Atmosfera.
120. Nė lagjen Ortakoll tė Prizrenit i mbajnė ligjėratat Nurxhitė, ndėrsa shoqata Atmosfera siē e cekėm mė lartė nuk pėrputhen nė disa ēėshtje degėzore me kėta, mirėpo shejhu i po kėtyre tė dy sekteve ėshtė Said Nursi.
121. Kur jemi tek frymėzimi hyjnorė-kėtu sufistėt kanė pėr qėllim se tė gjitha librat e shkruajtura nga ata janė tė shpallur nga All-llahu, mirėpo dallimi qėndron se ata nuk thonė se ėshtė vahij/shpallje mirėpo ėshtė ilham/frymėzim nga All-llahu, e qė me kėtė kanė arritur ti mashtrojnė pasuesit e tyre.
122. albnur. com, Bediuzzaman Said Nursi -I-.
123. Şualar, Sözler Yayınevi, İstanbul. 1993, Fq. 617.
124. Albnur. com, Bediuzzaman Said Nursi -I-.
125. Bediuzzaman Said Nursī, Tarihēe-i Hayat, Sözler Yayınevi, İstanbul 1991, fq. 34.
126. Nga libri "Thelathu Muhadaratin fil-Ilmi ved-Daveti
127. Bediuzzaman Said Nursī, Haşiye, Tarihēe-i Hayat, Fq. 33.
128. Nga Pėrmbledhja Risale-i Nur Bediuzzaman Said Nursi-Prijėsi i Rinisė-libri nė fjalė ėshtė pėrkthyer dhe botuar nė gjuhėn shqipe, dhe ėshtė shpėrndarė falas.
129. Deri mė tani asnjėri prej dijetarėve tė Ehli Sunnetit nuk kanė thėnė se libri Risale-i Nur i Said Nursit ėshtė prej tefsireve tė Kuranit
130. Tarihēe-i Hayatı, Fq. 45.
131. Nėpėrmjet albnur. com, Bediuzzaman Said Nursi-II, Faqja: 2/2, I- PJESA E PARĖ, JETA E PARĖ (1877-1925),
132. Said Nursī, Şualar, Sözler Yayınevi, İst. 1992, fq. 231.
133. Lexo el-Bekare, 256, dhe Ali-Imran, 103, nė lidhje me frazėn e ajetit Urvetul vuthka dhe nė ajetin tjetėr Hablilah.
134. Sözler - kapitull nė Risale-i Nur.
135. Barla Lāhikası, faq. 26.
136. Teraxhuul el-Allammeh el-Albani fq. 5
137. Nurcuya Nasihat-nga autori Ebu Muaz Seyfullah Erdoğmuş/Ēubukābād/ANKARA 05. 05. 2005.
138. Mektubat Geylani-onun mektuplari, bahar yayinlari, fq. 5.
139. Shkurtimi i fjalės Nakshibendi
140. Nėpėrmjet albnur. com, Bediuzzaman Said Nursi-II, Faqja: 2/2, I- PJESA E PARĖ, JETA E PARĖ (1877-1925), apo nė librin e botuarJeta dhe vepra e kėshilltarit tė shekullit BEDIUZZAMAN SAID NURSIUT.
141. Ibid
142. Şualar, fq. 601
143. Metoda tė ndryshme mbi njoftimin e ngjarjeve qė do tė ndodhin. Kėtė metodė e kanė pėrdorur Kaldeanėt, Asirianėt, Babilonasit, Egjiptianėt dhe mė vonė ēifutėt e magjistarėt qė jetuan nė mesin e tė krishterėve dhe disa mistikė. (Nurcuya Nasihat nga autori Ebu Muaz Seyfullah Erdoğmuş/Ēubukābād/ANKARA 05. 05. 2005)
144. Nė bazė tė shkronjave tė Kuranit, si p. sh. elif, lam, mimė, etj, janė munduar tė nxjerrin numra pėr histori/ngjarje me data tė ndryshme. (Büyük Türkēe Sözlük Dr. Mehmet Doğan-Yeni Şafak, fq. 317)
145. Emirdağ lahikası, 98
146. Pėr fatė tė keq janė duke u pėrkthyer nė gjuhėn shqipe libra tė shumta nga Said Nursi, pėrmbledhje nga Risale-i Nuri, si p. sh. 1. Fjala e njėzet e pestė Mrekullia e Kuranit, 2. Letra e Nėntėmbėdhjetė-Mrekullitė e Muhammeit alejhi salatu ve selam, 3. Prijėsi i Rinisė, 4. Fjalė tė vogla, 5. Lutje, 6. Jeta dhe vepra e kėshilltarit tė shekullit Bediuzzaman Said Nursi, poashtu edhe nga autorė tė tjerė, Halit ErtugrulNjė jetė tjetėr, Hekimoglu Ismail, Huseyin KorkmazPėr ata qė mendojnė, Pėrmbledhje studimeshRreth pėrhapjes sė islamit ndėr shqiptarėt e shumė libra tė tjera nga shtėpia botuese Gelenek. Shumica e kėtyre librave janė shpėrndarė falas. Dhe ėshtė hapur faqja e internetit nė gjuhėn shqipe albnur. com, e qė librat e botuara janė nė kėtė faqe. Njėri prej thirrėsve tė tyre ka thėnė se tefsir mė i pėrsosur se i Said Nursit nuk ekziston. Subhanallah! Ku ėshtė tefsiri i Ibn Abbasit?!, pėr tė cilin Pejgamberi, sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, bėri du'a:"O All-llah, udhėzoje nė fenė e vėrtetė!' (Buhārī, Libri Abdestit, Hadithi numėr: 143), dhe nė njė transmetim tjetėr:O All-llah, mėsoja urtėsinė. (Buhariu, Hadithi numėr 3756), O, Zot!Bėje tė kuptueshme atij fenė dhe mėsoji interpretimin(e Kuranit)[Namazi i Teravive, Muhammed Nasiruddin el-Albani, fq. 63, pėrkthyer nga Ebu Enes Bledar Hoxha].
147. Nga pėrmbledhja Risale-i Nur, Fjala e njėzet e pestė MREKULLIA E KURANIT, Bediuzzaman Said Nursi, Gostivar, 2003
148. Nga pėrmbledhja Risale-i Nur, Fjala e njėzet e pestė MREKULLIA E KURANIT, Bediuzzaman Said Nursi, Rrezja e njėmbėdhjetė-Njė lule e Emirdagut, Gostivar, 2003
149. Bediuzzaman Said Nursi-III, Faqja: 1/2, nėpėrmjet albnur. com apo nė librin e botuarJeta dhe vepra e kėshilltarit tė shekullit BEDIUZZAMAN SAID NURSIUT.
150. 222 Pyetje Pėrgjigje mbi Besimin-Hafidh ibn Ahmed el-Hakemi, Prishtinė, 2001, fq. 62-63, dhe disa shtesa nga unė.
151. Nėpėrmjet albnur. com, Bediuzzaman Said Nursi-VII, Faqja: 2/2, III- PJESA E TRETĖ, apo nė librin e botuarJeta dhe vepra e kėshilltarit tė shekullit BEDIUZZAMAN SAID NURSIUT.
152. Dhemmu-l Kelami fq. 28-31, nėpėrmjet Besimi i katėr imamėve-Muhammed Humejjis
153. Hadithi i Ripėrtrirjes-shejh Selim el-Hilali, fq. 50, pėrktheu Zejd Haziri, 1427/2006.
154. el-hilje 6/325, nėpėrmjet Besimi i katėr imamėve-Muhammed Humejjis
155. el-ibane 2/538, nėpėrmjet Besimi i katėr imamėve-Muhammed Humejjis
156. Kaynaklı indeksli Risale-i Nur Külliyatı, Vėll. . II, Sikke-i Tasdik-i Gaybī, (Onsekizinci Lema) İstanbul 1995, Fq. 2079,
157. Mė gjerėsisht rreth llojeve tė shpikura tė dhikrit tė Nurxhive mund tė gjeni nė librin, siē e quajnė ata, Xhevshen, Tesbihat ve Cevsen (transkripsiyonlu), Hazirlayan Kenan, Demirtas, Subat 2004, Nesil yayinlari.158. Mexhmu el-Fetaua, 22/510-511 e shejhul-Islam Ibn Tejmije.
159. Hadithet qė janė tė transmetuara nė lidhje me mosngritjen e duarve gjatė namazit janė tė dobėta, ashtu siē do tė shohim nė vijim.
Hadithi i parė transmetohet nga Bera bin Azibi i cili ka thėnė I Dėrguari i All-llahut sal-lAllahu alejhi ve sel-lem kur fillonte namazin, i ngrinte duart deri afėr veshėve dhe pastaj mė nuk i ngrinte Suneni Ebu Davudit, Kapitulli i Namazit/Hadithi numėr 749, Edhe Sufjani njė hadith tė njejtė e ka transmetuar, mirėpo frazėn pastaj mė nuk i ngrinte nuk e ka thėnė.
Ebu Davudi thotė:kėtė hadith e kanė transmetuar Hushejmi, Halidi dhe Ibn Idrisi nga Jezidi, mirėpo shtesėn pastaj mė nuk i ngrinte nuk e kanė pėrmendur. Suneni Ebī Davudit, Kapitulli i Namazit/Hadithi numėr 750, Imam Ahmedi ka thėnė:ky hadith nuk ekziston. Jahja bin Main ka thėnė:zingjiri i kėtij hadithi nuk ėshtė i saktė. Megjithė mosekzistimin e kėtij hadithi, Darekutni hadithin e Jezid Ebi Zijadit e transmeton me rrugė nga el-Bera bin Azibi. Dhe e vėrteta ėshtė kėshtu, El-Humejdi ka thėnė se Jezidi ka bėrė shtesė nė hadith, sepse Jezidi bėn shtesa.
Ebu Umeri thotė pėr kėtė shtesė(pastaj mė nuk i ngrinte)vetėm Jezidi e ka transmetuar. Imam Buhariu, Shafiu, Ibn Ujejne, Darimi hadithin e Beras e kanė vlerėsuar si tė dobėt.
Hafidhat e hadithit pėr frazėn pastaj mė nuk i ngrinte, fraza e tillė sipas tyre nuk qėndron nė metnin e hadithit dhe transmetuesi Jezid Ebi Zijadi ėshtė vlerėsuar si Mudraxh[Idraxh-futja e diēkajit brenda, dmth llojė shtese. Transmetuesi gjatė transmetimit i shpreh fjalėt e veta apo fjalėt e dikujt tjetėr-dhe lexuesi mund ta besoj se ėshtė i tėri hadith i besueshėm]nga muhaddithinėt. Si pėrfundim themi, hadithi i transmetuar nga Beraja me fjalinė pastaj mė nuk i ngrinte kjo frazė nuk qėndron nė hadith pėrshkak tė shtesės qė ia ka bėrė metnit tė hadithit Jezid bin Ebi Zijadi.
Hadithi i dytė transmetohet nga Abdullah ibn Mesudi i cili ka thėnė:A tju fali njė namaz sikurse Resulullahu sal-lAllahu alejhi ve sel-lem?E fali namazin, nuk i ngriti duart mė shumė se njė herė(Nesaiu, Namazi, 1058, Tirmidhiu, Namazi, 257). Ky ėshtė njė mendim i dobėt dhe shumė dijetarė tė hadithit e kanė kritikuar njė transmetim tė tillė. Njerėzit e Kufes kanė treguar se Profeti alejhi selam nuk i ngrinte duart e tij kur pėrkulej nė ruku dhe as kur ēohej prej saj. Por ky ėshtė njė transmetim shumė i dobėt sepse pėrmban shumė probleme dhe si rrjedhoj nuk ėshtė i vlefshėm. Hadithin e Ibn Mesudit e kanė bėrė tė dobėt Imam Ahmedi, Jahja bin Adem, Ibnul Mubareku, Ebu Hatimi, Ibn Hibbani, Ibn Abdilberri dhe el-Bezari.
Tirmidhiu duke e pėrmendur hadithin thotė:hadithi qė ka tė bėjė me ngritjen e duarve ėshtė i qėndrueshėm ndėrsa hadithi i Ibn Mesudit nuk ėshtė i qėndrueshėm.
Hadithi i tretė ka tė bėjė me prekjen e pjesės sė poshtme tė veshit gjatė tekbirit fillestar(iftitah)-transmetohet nga Abdulxhebbari ibnu Vaili i cili nga babai ka transmetuar. Se babai i tij ka thėnė:E kam parė tė Dėrguarin e All-llahut sal-lAllahu alejhi ve sel-lem ti ketė prekur veshėt(pjesės sė poshtme tė laprės sė veshit) gjatė ngritjes sė duarve gjatė namazit. (Transmeton Ebu Davudi H. no 737dhe Nesaiu 2/123 dhe senedi i kėtij transmetimi ėshtė i dobėt. )
Shkaku i dobėsisė sė kėtij hadithi qėndron nė transmetuesin Abdulxhebbar. Ibn Haxheri nėTakrib pėr AbdulXhebbarin dhe transmetimin nga babai i tij e ka bėrė mursel Tek Ehlul Ilmi kjo gjė ėshtė e ditur, hadithi i dobėt nė fe nuk ėshtė huxhxhe d. m. th. me transmetim tė dobėt nuk veprohet.
Ajo qė ėshtė transmetuar nė mėnyrė tė saktė nga Resuli sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem e kemi hadithin nė sahihun e Buhariut , hadithi numėr 735 dhe po tė njejtin hadith tė transmetuar nga Muslimi nė Sahihun e tij, numri i hadithit 390:
Transmetohet nga Abdullah ibėn Umer (Allahu qoftė i kėnaqur me tė!) se: "I Dėrguari i Allahut (Paqja dhe Bekimi i Allahut qofshin mbi tė!) i ngrinte duart nė lartėsinė e supeve dhe pranė tyre kur hapte namazin, kur merrte tekbir pėr nė ruku dhe kur ngrihej nga rukuja i ngrinte duart gjithashtu, dhe thoshte: "Semiallahu limen hamdeh, rabena ue lekel hamdu". Ndėrsa nė sexhde nuk e bėnte kėtė gjė. Hadithet qė kanė tė bėjnė me ngritjen e duarve gjatė pėrkuljes nė ruku dhe ngritjes pas rukusė janė tė transmetuara nga njė numėr i madh sahabėsh. Thotė Imam Buhariu nė veprėn e tij Raful Jedejn hadithet mbi ngritjen e duarve janė transmetuar nga 19 sahabė. Imam Bejhakiu i ka pėrmendur emrat e tridhjetė sahabėve poashtu Ibn Esiri thotė se janė njėzet sahabė qė e kanė transmetuar hadithin e ngritjes sė duarve gjatė shkuarjes nė ruku dhe pas ngritjes nga rukuja.
Pas tė gjitha kėtyre argumenteve tė sakta, si pėrfundim, themi se ngritja e duarve gjatė shkuarjes nė ruku dhe ngritja e duarve pas ngritjes nga rukuja ėshtė e vėrteta padyshim tė gjitha rivajetet qė janė transmetuar nė kėtė ēėshtje janė sahiha-andaj vėllėzėr muslimanė nėnshtrohuni dhe pasojeni Resulullahun sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem. Lirohuni apo shpėtoni veten e juaj nga Taasubi dhe nga pasimi i verbėr(Taklidi) dhe kapuni pas argumentit tė saktė. [Burimi:Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınları, Bağlarbaşı-Istanbul, musluman. biz, rrugetepaqes. net, Raful Jedejn e Imam Buhariut, Kitap ve Sunnete gore Namaz-Muhammed Ebu said el-Yarbuzi, Fikhus-Sunneh-Sejid Sabik tek Kapitulli i Namazit, dhe shtesa e fundit nga unė. ]
160. xhemati i thjeshtė e poshtu edhe nga disa hoxhallarė
161. Ky emėrtim qėllimkeq nuk ėshtė me vend, ngase nė tė vėrtetė Vehabitė nuk ekzistojnė, pėrkundėr asaj qė bidatēinjėt mundohen ti largojnė njerėzit prej pasimit tė tė parėve tanė tė mirė. Njėherit ata nuk janė tė vetėdijshėm se me kėtė mundohen ta shuajnė Dritėn e All-llahut, por megjithatė, pėrkundėr kurthave tė tyre ndaj robėrve tė All-llahut, Ai -subhanehu ve teala- edhe mė shumė e rritė Dritėn e Tij. Nė lidhje me kėtė shpifje ndaj pasuesve tė sunnetit emėrtimi i tyre si Vehabi-, ka folur edhe mbreti AbdulAziz ibn AbdurRahman Alu Suud, rahimehullah, i cili nė ditėn e pritjes sė musafirėve nė Mina nė kohėn e Haxhit mė 15/12/1365 ka thėnė: Thonė qė kinse ne jemi Vehabi, mirėpo realiteti ėshtė se, ne jemi Selefi(pasojmė Kuranin dhe sunnetin sipas komentimit tė sahabėve), praktikojmė fenė tonė, kapemi pėr Librin e All-llahut dhe Sunnetin e tė Dėrguarit tė Tij, dhe nuk ka asgjė mes neve dhe muslimanėve, vetėm se Libri i All-llahut dhe Sunneti i Pejgamberit sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem. ( nga revista es-Selefije numri i pestė, data 1420-1421. )Dhe poashtu ka thėnė: Po na quajnė neve Vehabi, kurse drejtimit tanė po i thonė Vehabizmi, duke e konsideruar atė si drejtim tė posaēėm. Por, ky ėshtė gabim trashanik, i lindur nga pretendimet gėnjeshtare tė cilat i pėrhapin qėllimkėqinjėt. Ne nuk jemi pronarė tė ndonjė drejtimi tė ri, apo tė ndonjė besimi tė ri, e as Muhammed ibn AbdulVehhabi nuk ka ardhur me diēka tė re. Kėshtu qė besimi ynė ėshtė, autentik me besimin e Selefit qė ka ardhur nė Kuran dhe Sunnet sipas menhexhit tė selefit. . . . [ Po aty fq. 20]]. Ėshtė pyetur shejh Ubejd el Xhabirij nga njė muslimane franceze qė sapo kishte pranuar Islamin dhe vazhdimisht dėgjonte terminVehabi, kėshtu qė ajo dėshironte njė sqarim rreth kėsaj ēėshtjeje?Shejhu, pėrgjigjet: E lus Allahun, oj bija ime, qė tė tė forcojė nė Islam dhe nė Sunet. O Allah, forcoje atė! [Shejhu e bėri kėtė du'a pėr tė tri herė]. Termi "wehabi" i atribuohet Shejhut Muhamed bin Abdul-Uehabit, Allahu e mėshiroftė, ngaqė ai ka ripėrtėri thirrjen e Teuhidit [Njėsisė sė Allahut] nga mesi i shekullit tė dymbėdhjetė tė hixhrės. Ai qe ndihmuar nė kėtė mėkėmbje nga Emiri, Imami Muhamed bin Saud, Allahu i mėshiroftė tė dy. Ky pėrshkrim [dmth wehabitė] pėrdoret nga armiqtė, armiqtė e teuhidit, armiqtė e Sunetit. Kėshtu qėndron puna. Ēdo armik i teuhidit dhe i Sunetit e pėrshkruan njeriun e teuhidit dhe tė Sunetit si "wehabi". Ky ėshtė njė shpjegim i emėrtimit "wehabi". Ndoshta, duhet ta dish qė ky ėshtė njė atribuim i dėnueshėm dhe i gabuar, sepse Shejh Muhamed ibn Abdul-Uehab nuk e ka pėrshkruar vetveten kėshtu. Po ashtu, ky pėrshkrim nuk i ėshtė bėrė atij nga dijetarėt e thirrjes pas tij e as nga bijtė e tij, nipat e vėllezėrit tė thirrjes, deri nė kohėn e sotme. Nuk dihet qė dikush prej tyre ta ketė pėrshkruar atė me kėtė atribuim, pėrveē ithtarėve tė besėtytnisė, tė bidatit e tė shirkut. Ata janė tė cilėt i pėrshkruajnė ithtarėt e Sunetit me kėtė atribuim. [Marrė nga njė ligjėratė e incizuar, nė lidhje me termin "wehabitė"nga shejh Ubejd el-Xhabirij, nėpėrmjet www. mburoja. net]
162. Ėshtė pėrhapur nė mesin e popullatės sonė njė libėr nė gjuhėn turkeIngiliz Casuslarin itiraflari ve Ingilizlerin Islam Dusmanligi-tė pėrkthyer dhe pėrpiluar nga M. Siddik Gumus, Fatih-Istanbul, 2003, poashtu ėshtė pėrkthyer edhe nė gjuhėn shqipe-titulli i libriPrefimet e Agjentit Anglez[Fatih-Istanbul, 2007], ky libėr ėshtė botur nga sufistėt nė Turqi, nga shtėpia botueseHakikat Kitabevi dhe ėshtė shpėrndarė falas kėtu tek ne[Prizren], ky libėr ėshtė plot gėnjeshtra dhe shpifje, libri nė fjalė nė tė shumtėn e pėrallave tė tyre nuk kanė referenca apo janė marrė nga gazetat ditore dhe nga armiqtė e muslimanėve, me qėllim tė luftimit tė pasuesve tė Sunnetit. Ky libėr ka bere shpifja te medha ndaj dijetarit Muhammed Abdulvehabit dhe poashtu edhe ndaj shejhul Islam Ibn Tejmijes. Nė faqen 4 tė kėtij libri thuhet:Sot muslimanėt nė tė gjithė botėn janė ndarė nė tre grupe. Grupi i parė janė muslimanėt e vėrtetė tė cilėt e ndjekėn rrugėn e eshabėve kiram. Kėto quhen Ehli Sunet ose Syni ose fėrka Naxhije. Grupi i dytė janė ato qė janė kundėrshtarė tė eshabėve kiram. Kėto quhen Shii ose fėrka-i dal-le. Grupi i tretė janė armiq edhe tė Synive edhe tė Shiive. Kėto quhen Vehabi ose Nexhdi. Sepse kėto pėr herė tė parė janė shfaqur nė qytetin Nexhd tė Arabisė. Kėto quhen Fėrka-i melume. Nė njė libėr tjetėr tė pėrkthyer nė gjuhėn boshnjakeIman i Islam nė faqen 117 shkruan:Ibn Tejmije ka qenė njeriu mė i dėmshėm dhe mė i prishuri nga njerėzit femohues[kafir]. Kėto janė vetėm disa nga fjalėt dhe bindjet e tyre qė i ka ky xhemat. InshAllahu teala nė tė ardhmen do tė pregatitim njė artikull nė lidhje me kėtė xhemat dhe ti shohim shpifjet e tyre qė ia kanė bėrė ehli sunnetit-Selefive.
163. Thotė dijetari Salih el-Fevzani: Ēdo kush qė e kundėrshton ehli sunnetin dhe xhematin (grupin e vetėm tė shpėtuar) ėshtė i humbur. Nė islam nuk ka vetėm se njė xhemat, e ai ėshtė ehli sunneh vel xhema'ah, e kush e kundėrshton kėtė xhemat, ai me kėtė ka kundėrshtuar metodėn dhe rrugėn e pastėr tė Muhammedit alejhisselam. Themi gjithashtu se ēdo kundėrshtar i rrugės sė ehli sunnetit dhe xhematit ėshtė pasues i epshit, dhe kundėrshtimet dallojnė varėsisht nga lloji i tyre, disa me devijim, disa me dalje nga feja islame, varėsisht nga madhėsia e tyre apo largėsia dhe afrimi i tyre me tė vėrtetėn. Gjithashtu nga grupacionet e humbura dhe tė lajthitura tė kėsaj kohe janė: grupi i Hasen Bennas (el-ihvanijje), grupi i Hasen Turabit (et-turabijje), grupi i Sejjid Kutbit (el-kutbijje), grupi i Muhammed Sururit (es-sururijje), grupi i Abdurrahman Abdulhalik (et-turathijje), grupi i Muhammed Haddadit (el-haddadijje), grupi i Ahmed Jasinit (el-hamasijje), e tė tjerė, por kėta janė mė kryesorėt. ""Thėnia jonė grupacione - kjo ėshtė ajo qė e meritojnė pėr shkak tė kundėrshtimit tė tyre ndaj Kuranit dhe sunnetit dhe metodės se pastėr tė selefit, dhe ky emėrtim pėr ta ėshtė emėrtim sheriatik i paralajmėruar nga Muhammedi alejhisselam sikurse qė u cekė nė hadithin e grupacioneve. Pėrsa u pėrket xhemateve, nė islam ekziston vetėm njė xhemat i vėrtetė dhe ai ėshtė xhemati ehli sunneh vel xhema'ahnė pajtim me metodėn dhe rrugėn e selefit. (e-exhvibetul-mufide
faq. 10, po ashtu faq. 7)
164. Xherhi/kritika nė origjinė siē e thekson Imam Shatibiu nė librin e tij el-Itisam tek kapitulli i nėntė kur flet pėr sebebul ihtilaf tregon se nė origjinė xherhi ėshtė diēka jo e pėlqyeshme porse ėshtė bėrė e pėlqyeshme pėrshkak tė pėrhapjes sė tė keqes.
Kuptohet, nuk jemi prej atyre qė e teprojmė nė xherh/kritikė, sepse xherhi ėshtė vetėm mjet dhe nuk ėshtė qėllim. Nė tė vėrtetė, xherhi vetėm na ndihmon qė ky da'uet i yni tė ecė para. Kjo do tė thotė se nuk jemi prej atyre qė mirren vetėm me xherh kurse gjėrat tjera me rėndėsi i lėnė anash, apo ndoshta edhe mė me rėndėsi se xherhi i lėnė anash. Jo! Xherhi ėshtė mjet tė cilin e pėrdorim vetėm aq sa kemi nevojė pėr tė, dhe nė tė njėjtėn kohė i japim rėndėsi edhe gjėrave tjera, atyre tė cilat janė mė primare se ai.
165. Edhepse kėta janė qė mė sė shumti iu bėjnė xherh tė tjerėve. U thonė tė tjerėve mos pėrgojoni, mos flitni kundėr dijetarėve sepse mishi i tyre ėshtė i helmuar!!! Kurse nė realitet kėta mė sė shumti i pėrgojojnė dijetarėt dhe mė sė shumti flasin kundėr nesh, dhe paralajmėrojnė kundėr pasuesve tė sunnetit. Pasi qė kėta nuk mund ta bėjnė dallimin ndėrmjet muxhtehidit dhe pasuesve tė epsheve.
166. Ėshtė pyetur komiteti i Dijetarėve tė mėdhenjė: Bazuar nė thėnien e Allahut tė Lartėsuar, Bashkėpunoni mes veti nė drejtėsi dhe devotshmėri, e mosni nė mėkat dhe shkelje. [Maideh: 2], ėshtė thėnė se ėshtė e detyrueshme qė tė bashkėpunohet me grupet Islamike, ndonėse ne mund tė dallojmė prej tyre nė metodologji dhe nė mėnyrėn e daues [thirrjes]. Kėshtu qė mėnyra e daues sipas Xhematut-Teblig sėshtė mėnyrė e daues sipas el-Ihuanul-Muslimin, apo Hizbut-Tahrir, apo Xhematul-Xhihad, apo Selefijinėve. Pra, cila ėshtė fjala vendimtare lidhur me kėtė bashkėpunim? Dhe, a ėshtė kjo e kufizuar, pėr shembull, nė konferenca dhe programe? Dhe, ēka nė lidhje me thirrjen [dauen] ndaj jo-muslimanėve, meqė mund tė ketė hutim pėr muslimanėt e rinj. Kėshtu qė secili grup ndėr kėto grupe do ti udhėzojė ata pėr nė qendrat e tyre tė mėsimit dhe nė dijetarėt e tyre. Kėshtu ata do tė jenė tė ngatėrruar dhe tė hutuar nė kėtė ēėshtje. Pra, si mund tė tejkalohen rrethanat e tilla?-Komiteti i Dijetarėve tė Mėdhenj u pėrgjigj:
Detyrimi ėshtė pėr bashkėpunim me grupet qė pėrshkojnė metodologjinė e Librit dhe Sunetit, dhe atė nė ēka ishin Selefi i Umetit, shprehur nė thirrjen pėr tek Allahu i Lavdėruar, tė qenit i sinqertė nė adhurimin ndaj Tij, paralajmėrimi kundėr shirkut, bidateve, mosbindjeve, dhe qė tė kėshillohen tė gjitha grupet qė e kundėrshtojnė kėtė. Nėse ata kthehen nė pozitėn e drejtė, atėherė me ta duhet bashkėpunuar. Por, nėse ata ngulmojnė nė kundėrshtim, ėshtė e detyrueshme qė tė largohemi nga ata dhe ti pėrmbahemi Librit dhe Sunetit. Pra, bashkėpunim duhet tė ketė me grupin qė i pėrmbahet Librit dhe Sunetit. Kjo do tė thotė qė tė bashkėpunojmė nė ēkado qė ėshtė mirėsi, drejtėsi dhe devotshmėri: nga programet, konferencat, mėsimet, ligjeratat dhe gjithēka qė do tė ishte nė dobi tė Islamit dhe muslimanėve. [ Kjo fetua daton mė 11. 16. 1417 [nr. 18870] dhe ėshtė firmosur nga el-Allame Abdul Aziz Ibn Baz, shejh Abdul Aziz Ibn Abdullah alush-Shejh, shejh Abdullah Ibn Abdur-Rahman el-Gudejan, shejh Bekr Ibn Abdullah Ebu Zejd, dhe shejh Salih Ibn Feuzan el-Feuzan. ]Ndėrsa shejh Ibn Bazi nė njė vend tjetėr thotė: Bashkėpunimi nė drejtėsi dhe devotshmėri si dhe kėshillim tė ndėrsjellė kėrkon paralajmėrim kundėr sė keqes, e jo bashkėpunim me tė kėqinjtė. [ Revista el-Furkan, botimi nr. 14, f. 15. ].
I ėshtė thėnė Imam el-Evzaijut:Njė njeri thotė:Unė shoqėrohem me pasuesit e sunnetit dhe pasuesit e bidatit, Evzaiju ia ktheu:Ai njeri dėshiron qė ta barazojė tė vėrtetėn me tė pavėrtetėn. [el-Ibane, 1/456]. Ibn Bettah duke i komentuar fjalėt e Evzaijut, thotė:Tė vėrtetėn e ka thėnė el-Evzaiju, pasi ky njeri nuk e dallon tė vėrtetėn nga e pavėrteta, dhe as pabesimin nga besimi. Resuli sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem thotė:Shembulli i dyfytyrshit nė ummetin tim ėshtė sikur shembulli i deles nė mes tė dy kopeve, ndonjėher kalon njėrėn , ndonjėher kalon tek tjetra. [Muslim, 2784]. Andaj o ju vėllėzėr muslimanė qė e doni sunnetin e Pejgamberit sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem, mos u mashtroni me ata njerėz tė cilėt e lejojnė bashkėpunimin me grupet e devijuara, me pretekstin se ata nuk kanė rėnė nė kufėr dhe se bidati i tyre ėshtė i vogėl. Ky pretendim i tyre ėshtė i kotė siē e cekem mė lart fetvan nga komiteti pėrhershėm, poashtu ėshtė edhe shumė i rrezikshėm.
Kujdes!!!Dallon ai person i cili thirrė dhe ėshtė udheqės nė devijim dhe ai i cili ėshtė injorantė dhe i ėshtė bashkangjitur atyre duke mos e ditur hakkun-ndaj tyre duhet tė tregohemi tė butė, pasi esenca nė davet ėshtė butėsia, ashtu siē thotė All-llahu subhanehu ve teala nė Kuranin Fisnik: Thirr nė Rrugėn e Zotit tėnd me urtėsi dhe me kėshilla tė mira, dhe polemizoji ata me atė qė ėshtė mė sė miri. [Nahl:125]. Dhe All-llahu u ka thėnė Musait dhe Harunit alejhimus-selam:Shkoni ju tė dy te Faraoni, se vėrtetė ai i ka kaluar (tė gjithė kufijtė nė mosbesim). Dhe i flisni atij butė e shtruar, mbase mund tė pėrkujtohet apo tė frikėsohet. [TaHa: 43-44]. Mirėpo, nėse pėr largimin e tė keqes ka nevojė tė pėrdoret ashpėrsia, atėherė nuk prish punė nėse e pėrdorim atė, qoftė edhe ndaj muslimanėve. E ndonjėherė besimtari me kritikėn e tij ndaj vėllaut tė vet, tregohet mė i ashpėr se sa ndaj armikut tė tij. Por, a nuk e ke parė se Musa sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem ėshtė treguar i butė me Faraonin, kurse i ashpėr kundėr vėllaut tė tij Harunit sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem. Sa qė All-llahu i Lartėsuar rrėfen se aq i ashpėr ka qenė Musai me vėllaun e tij, saqė: . . e kapi pėr koke vėllain e tij, dhe e tėrhoqi pas vetes. [Elaraf: 150]. Pėr kėtė arsye, Ibn Tejmije, rahimehullah, ka thėnė: Besimtari pėr besimtarin ėshtė sikur dy duart tė cilat lajnė njėra tjetrėn. E ndonjėherė fėlliqėsira nuk hiqet vetėm se me ashpėrsi, mirėpo ajo (ashpėrsi) sjell pastėrti dhe zbutje, qė na shtyen ta lavdėrojmė atė ashpėrsi [Mexhmuu el-Fetava (28/53-54)]. Atėherė, a i mbetėt dikujt tė argumentojė me parimin e Miqėsimit dhe Armiqėsimit kundėr vėllait tė vet, i cili ēon nė vend parimin e tė urdhėruarit nė tė mirė dhe tė ndaluarit nga e keqja; duke thėnė se ai po e zgjatė gjuhėn e tij ndaj vėllaut tė tij, kurse tregohet i butė ndaj pabesimtarėve?! Ky ėshtė pretendim dhe argumentim i kotė, apo kundėr tyre e jo pėr ta; ngase edhe vet Pejgamberi sal-lAll-llahu alejhi ve sel-lem ka qenė rigoroz dhe i ashpėr ndaj dijetarėve nga shokėt e tij, mė shumė se sa ndaj shokėve tjerė tė tij nga jodijetarėt. Pėr shembėll fjala e tij Muadhit radijaAll-llahu anhu kur e ka zgjatur namazin: O Muadh! A fitnexhi je ti?!, kurse nė anėn e kundėrt ėshtė treguar i butė ndaj bedeviut i cili pat kryer urinėn nė xhami; siē transmetohet nė Sahihun e Buhariut (220).
167. Kader universal, e jo sheriator! Ngase All-llahu subhanehu ve teala nuk e do pėrēarjen, pėrkundrazi ndalon nga ajo. ,
168. Marrja e sė mirės dhe lėnia e sė keqes-nga Ebul Hasan Malik el-Akhder nėpėrmjet therighteouspath. com[mburoja. net]
169. Mbledhur nga imam Ahmed [3/387], ed-Darimi [1/115], dhe ėshtė cilėsuar Hasen nga Muhadith el-Albani nė Irua [6/338-340]
170. Ndėr bidatet e shumta qė gjenden tek kėto tarikate do tė veēojmė edhe bidatin e disa netėve tė mėdha qė njihen nė popullatėn tonė si p. sh. muaji i mevludit(lindja e Pejgamberit alejhi selam), nata e regaibit, nata e miraxhit, nata e beratit etj. E qė nė kėto festa tarikatet e shfrytėzojnė rastin pėr davetin e tyre duke mbajtur ligjėrata, programe tė ndryshme festive. Mirėpo, a thua vallė kėto festa janė prej sunnetit. Sa i pėrket festimit tė muajit tė mevludit, nuk kemi asnjė transmetim nė lidhje me vlerėn apo festimin e kėsaj nate, prandaj kėtė ditė tė lindjes sė Pejgamberit sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, nuk e ka kremtuar as vetė Resulullahu, sahabėt dhe as gjeneratat e para tė muslimanėve (Selefu salih), ashtu siē na tregon shejh AbdulAziz ibn Bazi nė broshurėn e tijKujdes nga risitė. Poashtu edhe netėt tjera tė cilat festohen, tė gjitha argumentet janė ose tė dobėta ose tė shpikura. Shih-Iktidau siratal Mustekimtė shejhul Islam Ibn Tejmijes dhe Ibn Xheuziju rahimehullah nė librin e tij el-Meuduat vėll. 2. fq. 125-127, mė poshtė do ta sqarojmė mė gjėrėsisht kėtė temė.
171. Qėndrime Selefite nė disa ēėshtje metodologjike tė Zejd Enver Haziri, Prishtinė, 1426/2005, fq. 71-76.
72. Me njė kusht, e ai kusht ishte qė transmetimi i tij mos ta ndihmojė medhhebin e vet.
173. Nuhbetul-Fikr fq/51.
174. et-Takrib mea tedribur-ravij fq/325.
175. Es-Sunnen el-Kubra 1/208
176. Kaderitė janė njė grupacion i devijuar i cili mohon Kaderin. Shumica e dijetarėve, ithtarėt e kėtij drejtimi nuk i konsiderojnė fare prej muslimanėve, sepse bidati i tyre ėshtė bėrė shkas qė ata tė binė nė pabesim (sh. a).
177. Pak mė lartė thamė se Imam Maliku i pėrket grupit tė dijetarėve tė cilėt nuk e kanė pranuar hadithin e bidatēiut nė kurrfarė mėnyre, por transmetohet nga ai se ka lejuar tė transmetohet edhe nga bidatēiu jothirrės nė bidat siē tha Ibn Tejmije, dhe siē e pohon Mual-limiu nė Tenkil 1/231. Ibn Abdul-Berri nė Xhamiu Bejanul-Ilm fq:348 transmeton se Imam Maliku ka thėnė:Dituria nuk mirret nga katėr persona: mendjelehti qė shfaqė mendjelehtėsine e tij, dhe bidatēiu i cili thėrret nė bidat
. . . [Me fjalėn Dituria pėrveē dijes, ėshtė pėr qėllim edhe transmetimi i hadithit, pėrndryshe nė lidhje me marrjen e dijes nga bidatēinjėt, Selefi kanė qenė shumė kategorikė nė ndalesėn e saj, sa qė disa prej tyre kanė thėnė me Ixhma; ashtu siē do tė shohim mė posht.
178. el-Kifajefq/121 tė Hatib Bagdadit
179. Shiko: Sahihul-Muslim1/14; Sunenin e Darimiut 1/124 dheel-Kifaje fq/121, 122.
180. el-Kifaje fq/121.
181. Xhamiu bejanul-Ilm fq/248
182. Xhamiu bejanul-Ilm fq/246.
183. Sherh Usulul-Iatikad 1/85.
184. Nė kėtė libėr autori i saj ka mbledhur fetvatė e disa dijetarėve tė Egjiptit, Shamit, Marokut ku nė to thuhet se nuk lejohet tė merret dituria nga bidatēinjėt me Ixhma.
185. El-Bidatu ve etheruha es-sejji fil-ummeh fq/51.
186. Njė dobi: nėse debatet bėhen me qėllim qė e vėrteta tė del nė shesh, atėherė ky debat ėshtė hallall, e nėse debati bėhet nga dy palė me qėllim qė njėra ta mund tjetrėn nga epshi pėr fitore, atėherė ky lloj debati ėshtė haram.
187. Tra. Al-Axhuri nė esh-Sheriah fq/61 si dhe Ibn Bettah nė el-Ibaneh el-Kubra 2/438.
188. Tra. Darimiu nė Sunnenin e tij 1/120, Al-Axhuri nė esh-Sheriahfq/56, Lalekaiu nė Sherh 1/134.
189. Tra. Lalekaiu nė Sharh 1/133.
190. Tra. Al-Axhuri nė esh-Sheriah fq/57, Lalekaiu nė Sherh 1/151, si dhe tė tjerėt.
191. el-Exhuibetul-Mufide en Esiletil-Menahixh el-Xhedide, f. 78-79, peytja nr. 39. - el-Al-lame Salih el-Feuzan bin Abdillah el-Feuzan
192. Muttefekun alejhi, nga hadithi i transmetuar nga Ebu Seidi (radiallahu anhu).
193. Sa e sa akuzime pėr dijetarėt tanė janė bėrė, duke thėnė se ata janė njerėz tė shtetit apo dijetarė tė periodave e lehonisė, apo se ata janė njerėz dhe gabojnė e tė tjera si kėto. Po, ata janė njerėz dhe mund tė gabojnė, por nuk ka mundėsi tė gabojnė nė ēėshtjet mė tė rėndėsishme tė popullit, duke mbetur qė kėto ēėshtje t'i zgjidhin dhe t'i kuptojnė tė paditurit, apo nxėnėsit e vegjėl tė dijes. Sa e sa akuzime e tallje pėr shejhun tonė, El Albanin kemi dėgjuar nga disa prej ihuanul muslimin, sepse sipas pretendimit tė tyre, ai i ndalonte ata nga xhihadi, madje madje i thanė edhe ēifut apo duke e akuzuar me irxha-i pastėr ėshtė shejh Albani nga kėto etiketime qė kėta tė gjorėt i shpifėn. Ka thėnė Imam Ahmed Ibn Hanbel (v. 241 H), rahimehullah: Sa pėr Khauarixhėt, atėherė ata i kanė quajtur Ehlus-Suneh uel-Xhemah si Murrxhia, dhe Khauarixhėt kanė gėnjyer me kėtė thėnien e tyre. Mė saktė, ata vetė janė Murrxhia. Ata pretendojnė se janė nė Iman dhe nė Hak, duke i pėrjashtuar pjesėn tjetėr tė njerėzve, dhe ata e shpallėn qafir ēdo njeri qė i kundėrshton ata. [ Shiko er-Risale tė el-Istakhrit, siē gjendet nė Tabakatul-Hanabileh (1/36). ]. Kur kėta e panė qė ishte e pamundur tė pėrballeshin me kėtė dijetar dhe mė fjalėt e dijetarėve tė mėdhenj tė umetit, filluan qė "sulmin" e tyre ta drejtonin nga nxėnėsit e imam Albanit (Allahu e mėshiroftė!). Duke ndjekur kėshtu tė njėjtėn metodė qė kanė ndjekur "paraardhėsit" e tyre nė kėtė "fushė" {nė tė folurit keq pėr dijetarėt). Siē kanė bėrė dhe me transmetuesin e madh tė haditheve, Ebu Hurejrėn (Allahu qoftė i kėnaqur prej tij!), me anė tė sė cilit na ka ardhur pjesa mė e madhe e haditheve. Kjo "luftė" ndaj Ebu Hurejrės (Allahu qoftė i kėnaqur prej tij!) nuk kishte qėllim tjetėr por vetėm qė tė "goditej" i Dėrguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!). Tė njėjtėn metodė po ndjekin sot edhe kėta kur flasin keq pėr nxėnėsit e imam Albanit (Allahu e mėshiroftė!). Ata me kėtė "sulm" ndaj nxėnėsve tė imam Albanit nuk kanė qėllim tjetėr, por vetėm tė hedhin poshtė punėn e palodhshme tė kėtij dijetari tė madh nė shėrbim tė sunetit. Shejh AbdulMuhsin el-Abbadi nė botimin e dytė tė broshurės Rifkan ehli suneh bi ehli sunneh(Butėsi Ehli sunnet me Ehli sunnet)nė parathėnien e kėsaj broshure i nxit nxėnėsit e dijes tė marrin dituri nga nxėnėsat e shejh Albanit, ja edhe vet fjalėt e shejh Abbadit hafidhahullah: "Kėshilloj gjithashtu qė tė pėrfitojnė nxėnėsit e dijes nė ēdo vend prej atyre qė janė tė zėnun me dituri (qė merren me dituri) prej Ehli Sunnetit nė atė vend si p. sh. Nxėnėsit e Shejh Albanit rahimehullah nė Jordani tė cilėt hapėn pas tij (Shejh Albanit) Qendrėn me emrin e tij (Qendra Imam Albani)". (Shiko Rifkan Ehli Sunne bi Ehli Sunne botimi i dytė 1426. h faqe 8).
Pra, le tė kenė kujdes kėta tė humbur nga fjalėt qė thonė, sepse ndryshimi ėshtė i madh ndėrmjet dijetarėve tanė tė mėdhenj si Imam Ibn Bazi, Albani, Uthejmini, tė cilėt jetėn e tyre e kalojnė nė shėrbim tė fesė, nė shėrbim tė pėrmisimit tė gjendjes sė umetit sipas menhexhit profetik dhe ata tė cilėt i pasojnė nė kohėn tonė kėta dijetarė nė menhexhin e tyre si shejh Abbadi, Feuzani, Rebi ibn Hadi, Ali Halebi, Selim hilali, All-llahu subhanehu ve teala i ruajtė qė tė gjithė nga kurthet e tyre.
194. "Mexhmu el fetava" (28/234).
195. Shejhu i Islamit, Ibėn Tejmije ka pėrmendur bashkimin e muslimanėve nė kėtė gjė.
196. Kėtu pėrfshihen edhe sufitė, pėrveē atyre tė cilėve i adresohen sufive por nė tė vėrtetė dhe nė menhexh ata nuk janė si ata, prej atyre pėr tė cilėt dijetarėt e Islamit kanė dėshmuar pėr merita, drejtudhėzim dhe kapje pėr Kuranin dhe Sunetin.
197. Kapitulli i katėrt Instruksione ne lidhje me kriticizmin e individėve dhe grupeve-nga Shejh Rebi bin Hadi el-Madkhali
198. mė gjėrėsisht rreth argumentimit me hadithe tė dobėta, kthejuni libritHadithet e dobėta nėRijadus Salihin tė Imam Neveviut. . . Zejd Haziri
199. Shih. Sahihut-Tergib fq. 32-33 nėpėrmjet, Hadithet e dobėta nėRijadus Salihin tė Imam Neveviut. . Zejd Haziri fq. 27-28
200. Tahrixh el-ihja, 3/75
201. Kėto festa janė tė shkruajtur dhe u janė servuar popullatės tonė muslimane nėpėrmjet takvimeve qė na tregojnė kohėn e hyrjes sė vakteve tė namazit.
202. Shukajri, Es-Sunenu vel-Mubtedea fq. 143
203. Imam Bejhaki, Ed-Davatul-Kebir, Ebu Shame el-Baisu Ala inkaril-Bidai vel-Havadithi fq. 35
204. Suneni i Ibn Maxhes 1388, Bejhakiu, Fedailul-Evkat:24, Shuabul Iman 3542, Ibnul Xheuzi , El-İlelul-Mutenahije, vėll. 2 fq. 71
205. Tahrixh-shpjegimi i shkallės sė hadithit-se a ėshtė i saktė, i dobėt, apo i shpikur.
206. Imam Bejhakiu, Ed-Davatul-Kebir
207. Imam Busiri age vell. 2 fq. 10
208. Shukajri, Es-Sunenu vel-Mubtedea fq. 144
209. dmth thirrje pėr faljen e namazit te beratit
210. Ibnul Xheuzi-el-Meuduat vėll. 2 fq. 127
211. Iktidaus-Siratul-Mustekim vėll. 2 fq. 632, 639
212. Tartushi, El-Havadithu vel-Bidau fq. 132
213. Buhariu dhe Muslimi
214. Sidomos pėr ata muslimanė qė janė fillestarė nė fe, si kanė mundėsi kėta fillestarė ta kuptojnė se cila ėshtė e vėrteta, e cila ėshtė e kota, kėta shumė lehtė mund tė bien nė grackėn e tyre. Kėtė po ua them nga pėrvoja ime gjersa isha nė Turqi, kur pėr ēėshtjen e Tevvesulit mu kishte ngatėrruar koka. Sufitė argumentonin me ajetin 35 tė sures Maide O ju qė besuat! Kini frikė All-llahun dhe kėrkoni afrim te Ai. . . [duke i bėrė tefsir] kinse lejohet Tevvesuli/afrimi tek All-llahu me tė vdekur, pastaj argumentonin me hadithe tė dobėta dhe tė shpifura sipas epsheve tė veta-deshti All-llahu subhanehu ve teala qė tė njoftohem me libra nga burimet e pastėrta, si p. sh libri Tevvesuli i shejh Albanit. Velhamdulilah.
215. Shkėputur nga libri i shejh Albanit Vėrejtje falėsit mos ti shndėrrojė varret nė xhamiashqipėroi Ahmet Xhafer Hoxha.
216. Transmeton Taberiu dhe Dija el Makdesi nė El Ehadith el Muhtareh dhe tė tjerėt me zinxhirė tė vėrtetė, e ka bėrė tė mirė El Mundhirij.
Ėshtė i nxjerr nė Silsiletu el Ehadith es-Sahihah (1620).
217. Zingjiri i transmetimit ėshtė i saktė, Ahmedi, Ebu Daudi dhe Hakimi, hadithin e saktėsoi Albani
|